Videoskandali, Lubonja: Kjo është Republika e të pandershmëve të Shqipërisë
12.05.2016 20:00
Përditesuar: 16/05/2016, 16:50

Një videoskandal ku kryetari i bashkisë së Dibrës, Shukri Xhelili kërkon favore seksuale në këmbim të një vendi pune është transmetuar mbrëmjen e 12 majit 2016 në emisionin “Të Paeskpozuarit” në TV Ora News

Pas transmetimit të videoskandalit biseda u zhvendos në studion e emisionit “Të Paekspozuarit” të gazetarit Rakipi, me të ftuarit:

Avokati i Popullit, Igli Totozani

Andi Bushati, kryeredaktor i Lapsi.al

Fatos Lubonja, gazetar

Dritan Hila, analist

Iris Luarasi, pedagoge

VIDEOJA, Gati 26 MINUTA PERBEHET NGA TRE PJESE

1- Intervista e denoncueses me gazetarin ku rrëfen pse vendosi të denonconte kryetarin e bashkisë së Dibrës Shukri Xhelili. Vajza thotë se e kishte kërkuar ta takonte dhe në hotel në Tiranë në këmbim të rritjes së rrogës

2- Biseda ne zyren e kryetarit dhe firmosja e kontrates se punes

3- Kryetari i kerkon te dalin bashke , biseda ne makine dhe me pas takimi ne nje hotel ne Tirane

Deklaratat kryesore në emision

1 Lubonja:Republika e të pandershmëve të Shqipërisë

2.Lubonja: Një fenomen shumë i përhapur në Shqipëri; Luarasi: Në Shqipëri me mijëra raste të tilla

3.Bushati: Kjo është filozofia nga qendra në bazë e kësaj qeverisje

4.Bushati: Kjo qeverisje e nisi me skandalin e Sarandës

5.Hila: Po mori një mandat tjetër Rama do të na çojë në katastrofë

6.Hila: Rama shkon i pari në burg po u bë reforma në drejtësi

7.Hila: Në 2017duhet të ndahemi nga Sali Berisha dhe Edi Rama

8.Totozani: Ne nuk po arrijmë ti mbrojmë siç duhet gratë shqiptare

9.Luarasi: I bëj thirrje grave dhe vajzave të denoncojnë

           

Diskutimi në studio minutë pas minute

Rakipi: Të nderuar të ftuar, a mund ta komentojë secili nga ju këtë videoskandal. Zonja Luarasi.

 

Luarasi: Është tipike e atyre rasteve që njerëzit me pushtet përdorin pushtetin e tyre në këmbim të favorit seksual. Unë mendoj se ajo që pamë është jashtëzakonisht e shëmtuar dhe të lë një shije të hidhur. Ndonjëherë mendoj se duhet të na kishe përgatitur se ne nuk e dinim se për kë personazh bëhej fjalë, ne e dinim se bëhej fjalë për një videoskandal. Mendoj se është më mirë kështu, ishte një surprizë për teleshikuesit, ishte surprizë edhe për ne që ishim të ftuarit në emision. Po është tipike e atyre rasteve të shëmtuara dhe jam gjithmonë në favor të bërjes sa më shumë publike të këtyre rasteve, sepse vetëm duke u bërë publike këto raste, kjo është e vetmja shpresë dhe i vetmi shans që njerëz që kanë pushtet në dorë të bëjnë të tillë akte. Kështu që pa asnjë dyshim unë mendoj se është një nga ato rastet që duhet trumbetuar shumë dhe duhet folur, pasi si ajo vajzë ka edhe mijëra vajza të tjera që vuajnë të njëjtin presion për vendin e tyre të punës dhe kjo është një kambanë për ti thënë atyre njerëzve që ka një mënyrë për të shpëtuar nga ferri, me të cilin ato jetojnë përditë. Një nga mënyrat e duhura është pikërisht kjo që ti ta bësh publike rastin që të shantazhon përditë në punë, në vendin ku pretendosh të nisësh jetën. Ajo është një vajzë shumë e re, nga intervista që është bërë nga gazetari juaj kuptohet që është 20-vjeçe dhe një vajzë 20-vjeçe, ta vësh para një presioni të tillë, është e jashtëzakonshme. Ajo që do thoja është se edhe trauma që duhet të kenë edhe njerëz të tjerë të pafajshëm që janë të lidhur me këtë individ, që janë familjarët e tij. Jam totalisht e lënduar kur mendoj se çfarë heq bashkëshortja e këtij njeriu që sot e ka parë këtë video, apo që e kanë lajmëruar njerëzit. Padiskutim që ajo është një viktimë në këtë ngjarje dhe padiskutim që viktimë janë edhe fëmijët. Mendoj që drama e vërtetë s’është për këtë njeri sot, drama janë edhe familjarë të tij që sot duhet të vuajnë diçka që nuk e kanë bërë.

Rakipi: Zonja Luarasi edhe ne kemi pasur një dileme në këtë pikëpamje për të publikuar diçka të jetës intime. Por, duke qenë një personazh shumë publik, njeriu më i rëndësishëm i një qyteti, televizioni Ora News vendosi ta publikojë. Një gjë e tillë nuk ishte e thjeshtë dhe vajza nuk ka pranuar të identifikohet, por organet e ligjit mund të bisedojnë me të. Zoti.Lubonja, çfarë është në pikëpamjen tuaj ky videoskandal?

Lubonja: Kam shumë komente që mund ti bëhen. Është një shfaqe groteske ajo që pamë, edhe e neveritshme. Por mos harroni se është fenomen shumë i hapur në Shqipëri. Mund ta kenë pësuar shumë e shumë vajza të tjera, edhe atëherë bëhet problemi shumë i madh. Është puna kur e di është tjetër gjë dhe kur ndodh apo e sheh është tjetër gjë. Tjetër është kur ta shohësh, kjo është më tronditëse edhe poshtërimi është shumë më i madh. Poshtërimi është i madh, ke revoltën më të madhe. Analiza duhet të bëhet deri në atë pse ku ka arritur shoqëria shqiptare. Çështë kjo Republikë e të pandershmëve të Shqipërisë, vetëm duke gënjyer, duke mashtruar bëhesh i pushtetshëm. Është një problem i madh. Mua më mungon profili i këtij personi. Kush e ka çuar deri në atë vend këtë?

Rakipi: S’ka nevojë të lexosh CV-të, mjafton që të dëgjosh se çfarë thonë kryetaret e partive.

Bushati: Shpresoj të mos na thonë se keni fobi ndaj seksit, se për emisionin tjetër na thanë keni fobi ndaj kullave.

Rakipi: Avokat, ju e patë videon. Çfarë mendoni?

Totozani: Ne kemi një shoqëri të trembur, ende kemi një shoqëri ku gratë janë në një pozicion më të ulët sesa meshkujt, nuk gjejnë guximin për ti treguar problemet që kanë. Ky është një rast i pastër i abuzimit me pushtetin. Me aq dijeni sa kam unë, personi në fjalë ka shkelur ligji. Dëmin kryesor ja bën zonjës në fjalë, por është edhe një dëm që i bën administratës publike, aq më tepër që është një i zgjedhur lokal, duke e prezantuar atë në mënyrën më të keqe të mundshme dhe duke verifikuar shumë dyshime që mund të ketë stafi ynë, i shoqërisë civile. Raste të tilla ka dhe nuk janë të pakta. Ne po flasim sot për një rast korruptiv, por për fat të keq ne ende s’dimë sesa raste ndodhin, sesa raste të tilla ngacmimesh seksuale ndodhin në zyrat e administratës. Fakti është që të la pa fjalë, për faktin se është një person që duhet të prezantojë një administratë tjetër, një administratë të një vendi që pretendon se është kandidat i BE-së. Rastet në Shqipëri po shtohen.

Rakipi: Avokat, po ju bëj një pyetje specifike. A mund të na thoni, çfarë shkelje ligjore përbën ky rast?

Totozani: Nga elementët që duken, megjithëse kërkon një njeri më të specializuar se unë, bëhet fjalë për një korrupsion pasiv të një zyrtari të zgjedhur vendor. Kjo është figura e krimit që ka konsumuar personi në fjalë. Kjo duhet marrë me rezerva, pasi është analizë këtu në tavolinë. I duhen lënë prokurorisë. Zyrtari në shkëmbim të vendit të punës kërkon favore seksuale. Ligji ka probleme, pasi nuk ka të përcaktuar qartë favoret seksuale, por ka udhëzime të Këshillit të Europës ka legjislacion, duket nga sa çka shoh unë, duket që ka konsumuar këtë vepër.

Rakipi: Z.Hila, ju e ndoqët skandalin.

Hila: Kjo nuk është se nuk ndodh në vende të tjera, në Shqipëri është një rast i rëndë dhe vjen për shumë arsye dhe në radhë të parë se këta e shikojnë veten si bejlerë, në ato zona që zgjidhen dhe përfitojnë nga lidhjet me pushtetin qendror. Janë shumë arrogantë ndaj shtetasve që i kanë zgjedhur. Është një sjellje e cila vjen si shkak i rregullave të rekrutimit. Përfitoj nga rasti se është bërë një ligj për Nëpunësin Civil që është më i keq sesa ishte. Të gjithë këto të çojnë në një sistem që i pari i vendit vendos për gjithçka, pasi nuk ke as sindikata, as shoqëri civile, etj, etj. Personalisht mua më ka ndodhur për shkrime të ndryshme të më kërcënojnë, imagjino në një vend province i cili arrin deri aty që të marrë në telefon personazhe të shtypit imagjino se çfarë punon të tjerëve. Nëse s’do të ishte ky filmim, Shukriu do të ishte një aset i çmuar i partisë. Ne dukemi një vend me drogë dhe korrupsion, në Sarandë plasi droga dhe kemi arritur në një pikë degjenerimi dhe duhet një ndalesë e shoqërisë dhe të themi ku po shkojmë. Ne dimë që kjo ndodh përditë në administratën shtetërore. Një femër e bukur nuk mund të rekrutohet, bie pre e gjuetarëve. Është një nga pikat e degjenerimit të këtij sistemi, ku ne duhet të reflektojmë dhe të përpiqemi të krijojmë një republikë tjetër.

Bushati: Jam dakord me ato që thanë parafolësit. Nga profesioni më duhet të bëj edhe avokatin e djallit. Nga filmimet që pamë unë e kam të vështirë të kuptoj se cili është raporti i kësaj vajze me Kryebashkiakun. Nuk kam asnjë dyshime apriori qe ju e keni bërë rolin e gazetarit, dhe e keni verifikuar, por publiku ashtu si unë, nuk jemi të sigurt a është vajza që provokon. Nuk e dimë. 95 përqind është e vërtetë ajo që pamë, por ka edhe një 5 përqind. Mund të ketë armiq, mund të ketë rivalë. Ne nuk mundemi të fillojmë analizën pa qenë 100 përqind. Edhe sikur 1 përqind të jetë mundësia e gabimit, ne e groposim një njeri. Duhet të bindemi për materialin përpara se të diskutojmë për materialin. Ju si redaksi si e keni vërtetuar që ajo thotë 100 përqind të vërtetën? Si e keni vërtetuar ju që ajo në rrëfimin e ngjarjes, thotë të vërtetën? Unë përpara se të bëj analizën, duhen këto garanci.

Rakipi: Z.Bushati jo po thoni një gjë të drejtë. Ne nuk mund ti japim publikut një filmim prej dy orësh. Por, regjistrimet janë shumë të gjera. Dhe rasti i Tiranës, është investiguar nga RTV Ora News. Është një ngjarje e super e kontrolluar, por organet e hetimit janë ato që duhet të merren me çështjen.

Luarasi: Edhe sikur të bëjmë avokatin e djallit, edhe të supozojmë se vajza është provokatore, kjo se justifikon përsëri këtë njeri, duhet të shkojmë te ajo që është thelbësorja. Edhe në rastin sikur kjo ngjarje të bëhet me provokim, por ti kur voton për këtë njeri, ti beson se ky do të qeverisë. Nuk ka asnjë justifikim edhe sikur të marrim rastin se ko vajza ka shkuar. Përsëri ky njeri është fajtor se ka përdorur pushtetin e tij për ti ofruar asaj një vend pune. Nëse do të ishte një vajzë tjetër që s’ka filluar punë, atëherë do të ishte diçka tjetër. Kjo histori do diskutuar, po tashmë kjo histori e ka një përgjegjës.

Lubonja: Dalim në një plan tjetër, që fjala vjen është një provokim nga kundërshtarët politikë. Ashtu si e përjetova unë nuk mu duk e manipuluar politikisht. Mu duk më shumë se një çështje që kjo vajza ka pasur mbështetje mbrapa. Ndoshta ka pasur një mbështetje familjare. Tema kryesore është që pavarësisht se mund të jetë një provokim, por nuk më duket si provokim. Provokim më duket si rasti i Pangos.

Rakipi: Kjo eksperiencë jo e mirë me rastin Pango e ka detyruar stafin e Ora News të veprojë me profesionalizëm. Ne kemi prova të tjera që mbështetin totalisht videon.

A ka shteti mekanizma që të parandalojë ngjarje të tilla avokat?

Totozani: Është një dëm i fortë i madh i administratës publike, ekzistojnë instrumentet për ta parandaluar dhe për të marrë masat përkatëse, kemi një kuadër ligjor të plotë. Çalon zbatimi i tyre, në çdo qendër pune ka ekipe të burimeve njerëzore, ka pjesë të zbatimit të ligjit. Ekzistojnë në Shqipëri që mund të trajtojnë një fenomen të tillë. Çështja është sa përdoren apo nuk përdoren. Fakti tregon që në ngacmime të tilla, apo rastet korruptive, nevojitet një bashkëpunim me viktimën. Për hir të mosfunksionimit të duhur të instrumenteve mbrojtës, ajo që më tepër imagjinoj janë fenomene që nuk arrijnë të mbrohen sa duhet. Jemi në një kulturë të tillë që e kemi të gjithë si viktima, që ka frikë të denoncojë, por edhe institucionet e caktuara do të kishin frikë dhe merak që do ta mbronin. Ajo çfarë kam kuptuar, ne jemi një vend tipik tranzicioni që zhvillohemi në një paradoks të madh, atë të ekzistencës të një kuari ligjor demokratik. Por nga ana tjetër nga një kulturë demokratike e mangët që i bën jo funksional edhe instrumentet mbrojtës edhe zbatimin e ligjit. Kjo Zonjë duhet të shkonte në organe të tjera, por s’ka zgjedhur këtë. Besoj se besimi publik është i mangët.

Rakipi: Pse nuk shkon te ligji kjo vajzë?

Bushati: Politika franceze ka një problem në këtë çështje. Ka një ligj heshtje. Siç është rasti i Shtraus Khanit, që nuk doli publikisht në Francë dhe shpërtheu në Amerikë. Pse është dyfish e vështirë në Shqipëri. Ju treguat një video që ky Kryebashkiak tregohej si shembull për gratë demokrate dhe socialiste ti shkonin pas. Çfarë na ka ndodhur ne në këto tre vitet e fundit, nga një forcë qeverisëse nuk është folur kurrë më parë në Shqipëri për rolin e gruas që po merr në politikë. Por nuk është bërë dhe kurrë më parë më shumë fasadë, shoë për këtë punë. Kjo mazhorancë ka një problem për mua, ka ngritur kultin e femrës kukull, e femrës që shërben imazh, e femrës që përdoret për tu shitur, jo e një gruaje me integritet dhe të zonjën për atë. Dhe pikërisht ky model, në mënyrë piramidale shpërndahet nga maja në qendër dhe një kryetar komune, një njeri me një lloj pushteti. Kjo qeverisje nisi me rastin e Sarandës që ishte sërish rasti i ofrimit të punës në një zyrë të PS-së këmbim të seksit. Ajo që më shqetëson mua është kjo që e njëjta filozofi shpërndahet nga qendra në bazë, sipas këtij mentaliteti ku gruaja shërben vetëm si një kukull, askush se vlerëson atë për vlerat e veta. Kur kemi këtë mentalitet, i hapim rrugë shumë herë më tepër këtyre akteve. Prandaj ato e kanë vështirë të denoncojnë.

Lubonja: Unë mendoj që është vërtet një problem i madh, si i shohim ne femrat. Kur u bë ministër Kulturë në atë kohë, bëri një tryezë me shtatë burra. I thash çështje kjo, s’ke ftuar asnjë grua. Çfarë gruaje më tha, kë të vëmë ne këtu. Ne u mblodhëm 7 burra. Kur befas për një kohë të shkurtër, shoh që heq një burrë dhe fut një bukuroshe, e kështu vazhdoi me radhë. U vunë drejtoresha gra. Ishte ky që më kishte thënë mua ato gjëra. Gratë ne, për fat të keq, nuk i shikojmë si të barabarta, se kemi arritur si shoqëri këtë. Por ne i shikojmë si objekte për ti përdorur, si fasadë. Ka një problem të madh, Shqipëria ka shumë gra, të gjitha sjanë të bukura. Mua më dalin gjithmonë gra të bukura. Vihen Ministre të bukura, në vende kyçe vihen gra të bukura. Ne e kemi pasur një zakon të vjetër, i duam gratë pa gojë, si kulturë. Edhe politikani që i do gratë, i do atje pa gojë, ti bëjë shërbimin dhe reflektohet në këto nivele banale që pamë këtu. Gratë duhet të ngrihen, meqë po flasim për këtë mazhorancë që nuk shihen si pretendohet, pyes më thuaj mua ti në gjithë këtë periudhën që ka pasur bashkëpunëtore në bashki, në ministri, një fjalë një herë një gjë që s’jam dakord me këtë. Për këtë gjë unë nuk jam dakord.

Luarasi: Na thuaj një burrë që i ka thënë Ramës këtë gjë se ke bërë mirë. Ky është profil i nënshtrimit ndaj liderëve. Kjo i bën akoma më keq kauzës së grave, për herë të parë ne kemi 8 gra dhe nuk janë të gjitha bukuroshe. Më thuaj një burrë që i ka thënë Ramës dhe Berishës jo.

Lubonja: Kam 25 vjet që e ndjek politikën shqiptare, nëse do të marrim në historinë e vet, duhet të jemi më realistë po të shikojmë të gjithë lëvizjet qoftë të PD-së në krye të herës, Neritan Ceka, Arben Imami, Arben Demeti, nuk po flas me emra. Po flas për mendim politik, përmenda Artan Daden që është deputete që është pozitive. I kemi disa raste, PS-ja ka pasur më shumë, Meta kundra Nanos, unë them që kemi një Kryeministër shumë autoritar dhe nuk ka respekt për gratë as për Ministrat e tij burra dhe ky problemi që shohim këtu nuk është pa lidhje me këtë. Në kuptimin që abuzimi me pushtetin ka shkallë, ngjarjen më të rëndë se kjo, unë e quaj ngjarjen e Sarandës, për lidhje me politikën. Këta kanë pushtet të paparë, pushtetin e parasë. Këta kanë shtetin në dorë, ky që ju duket si një gjynaqar para këtyre njerëzve që abuzojnë me pushtetin. Ore ku kemi arritur, ku Greqia i kërkon për drogë, këta mbrohen këtej. Unë i shoh me lidhje, se është një degjenerim i Qeverisë ku administrata. Këta janë bosat që kontrollojnë mafian e qytetit, nuk është se u mor një Profesor, një njeri i zoti.

Rakipi: Zoti Xhelili nuk është njeri me krimin, është një ekonomist, sipas CV-së së tij.

Luarasi: Përpara se një njeri të kandidohet në figura të rëndësishme si kryetar Bashkie apo deputet, kryetari duhet të kuptojë se çfarë njerëzish janë këta. Kjo sita nuk ekziston.

Lubonja: Kafshë më të egra po mbijetojnë dhe po vrasin njëri- tjetrin.

Rakipi: Punonjësit e policisë janë në ambientet e Ora News, u kemi vënë në dispozicion të gjitha materialet. Burime nga Qeveria thonë se me një vendim qarkullues të kryeministrit Edi Rama, Shukri Xhelili, do të shkarkohet.

Bushati: Ky problem nuk zgjidhet me shkarkimin e njeriut, duhet gjetur rrënja.

Rakipi: Të shtjellojmë një moment që zoti Hila përmendi. Unë kontaktoj shpesh me kryetarët e Bashkive, më tërhoqi vëmendjen se këta janë bejlerë, fitojnë aty dhe bëjnë çfarë të duan. Politika jonë i lejon këta persona të bëjnë çfarë të duan. Këta e kanë të ndarë, Elbasanin e ka filani, Durrësin tjetri. A është një mentalitet Ballkanik apo puro shqiptar?

Hila: Unë mendoj se situata ka ardhur duke u agravuar, nuk është problem se papritmas lindi ky problem. Ky duhet të jetë zgjedhur nga një rekomandim i Sadri Abazit.

Rakipi: Deputeti tjetër dhe Ministri Cani janë ata që kanë punuar në fushatë.

Hila: Në PS nuk ka zgjedhje në seksione, janë emëruar nga Rama që diti ti infiltronte ata që do ta zgjidhnin në Kongres. Nuk funksion zgjedhja nga baza dhe ne jemi në një pikë ku një pushtetar, një kriminel është kriminel nëse i ka prishur qejfin Kryetarit. Nëse si ka prishur qejfin Kryetarit. Ne kemi rastin e Sarandës, por në Fier ka shumë raste kur nuk janë ekstraduar shumë persona. Këtë politikë e ka zgjedhur Berisha, por edhe këta tani. Ne kemi në Elbasan, Qazim Sejdinin, kanë futur Labinotin në Elbasan, se dihet që ata votojnë Sejdinin për Kryetar. Po deformohet Shqipëria që ti përshtatet këtyre bejlerëve. Ne kemi Kushtetutën, që është arnuar, grisur e shqepur, në mënyrë që ti vinë pas Berishës dhe Ramës. Kjo shoqëri po kap fundin, nëse nuk ka adoptim të saj, ne po do shkojmë shumë më keq. Nesër Rama mund të thërrasë të tjerë dhe të zgjedhë ndonjë të fortë tjetër. Problemi është se nuk funksionon demokracia në asnjë hallkë, s’është problem i këtij që u kap me rrip zbërthyer, u kap gafil.

Luarasi: Reforma territoriale nga aspekti i punës, duhet ndërtuar dhuna në familje në çdo Bashki dhe Komunë. E kthente një ligj që është totalisht që është në ndihmë të qytetarëve. Kur kemi 61 Bashki, kemi më pak zyrtarë dhe kemi mundësi që të kthejmë këtë në funksion. Unë e kam parë në pozivitet reformën territoriale. Ti kthehemi pjesës politike, edhe unë mendoj që njerëz të tillë që na qeverisin dhe kanë sjellje të deformuara, mendoj se ka pafund. Ky është një element tjetër që këto ngjarje duhen shfaqur në TV. Ti je përgjegjës për të qeverisur jetët e njerëzve. Këto janë këmbena alarmi që ti i dërgon në një shoqëri si e jona. Në 2017 nuk mendoj se do të ketë zgjedhje më të mirë.

Bushati: Tre ditë me pushtetin lokal ke tre skandale të ndryshme.

Rakipi: Z.Avokat kemi ngjarje të tilla?

Totozani: Them se nuk është rast i vetëm, por se them me shifra këtë. Ne jemi institucion që qytetarët kanë besim, probleme të kësaj natyre janë zero. Kjo është një fushë e minuar për kulturën tonë, aq më tepër për rolin e gruas. Edhe ngacmimin normal e ke të vështirë. Madje edhe ulërimat në punë. Ky është rast ekstrem. Është fakt një gjë, edhe administrata publike ka të njëjtin problem. Pushteti vendor është problematik në shumë fusha. Kryetarët luajnë një rol të madh në emërimet dhe rekrutimet në administratën publike lokale. Janë struktura për fat të keq edhe informacioni është shumë i vështirë për tu marrë. Janë struktura të vështira për të marrë informacion. Reforma territoriale ka sjellë problematika tipike, siç është rasti i mungesës së një studimi në lidhje me infrastrukturën që i lidh bashkitë. Janë përqendruar shumë shërbime në qendra dhe harrohen fshatrat, apo qytetet e tjera janë harruar, janë larg. Mund tu jepja rastin e përmetarëve që shpesh në moshë të thyer shkojnë në Gjirokastër. Problematikat e tjera janë gjendja e spitaleve, gjendja e rekrutimeve në administratën publike, e rekrutimeve në administratën lokale. Të gjitha këto probleme tregojnë në vetvete dhe i ngelem kësaj natyre.

Rakipi: Pas vitit 2008, të gjitha gjërat i zgjidhin Basha, Meta dhe Rama. Nuk ka garë Lubonja, Bushati. Nuk ka garë në këtë vend. Ka vdekur gara. Pse, çfarë është kjo?

Bushati: Nëse historia që pamë është e vërtetë, ai komunitet atje a do zgjidhte këtë njeri, apo do zgjidhte atë njëri në jug të vendit kur komuniteti e di që merret me trafiqe. Do të zgjidhej njëri në Kavajë që se mban mend se për çfarë është dëbuar. Sistemi pjell të tilla gjëra.

Lubonja: Nuk është trim aq sa duket, se ka lindur kështu. Ky bën arrogantin se ka një ushtri të tërë. Ne ishim atje te hoteli ku na ndaluan. Unë mendoj që duhet ta trajtojmë si sistem këtë që kemi ndërtuar. Edhe në vendet demokratike flitet për lobingje, ku ekonomia vendos. Tani çfarë ka ndodhur në Shqipëri. Ne duhet ta nisim nga baza, ne kemi filluar një ekonomi kriminale. Disa u pasuruan me trafiqe, me grabitje të pronës publike dhe kjo nxori në pah oligarkët, sistemin mediatik dhe politikën. Edi Rama është zero. Ai ka frikë nga Sandri, i jep leje akoma Sandrit. Dua të them në tërësi. Janë këta njerëz që bëhen trima. Dhe ça janë këta Kryetarët e Bashkisë. Mbaroi periudha e ndërtuesve që mbështesin politikën, degjeneroi ekonomia jonë, gjithmonë varet te droga dhe trafikantët fillojnë hyjnë në politikë në mënyrë direkte dhe indirekte. Janë njerëz që mbështeten. Hiqi këta të tre. Do të dalin tre të tjerë. Po s’hoqën këtë kulturë.

Rakipi: Edhe zoti Rama thoshte sistemi e ka fajin.

Lubonja: Le të merremi me përgjegjësinë tjetër, unë them sistemi. Ti ke marrë përsipër ta kalërosh sistemin, apo ke marrë përsipër ta ndryshosh sistemin. Haveli thotë që Qeveria është pasqyrë e popullit, por mund të jetë e kundërta. Nëse zgjidhen njerëz të aftë, populli të imiton dhe bëhet pasqyrë e jotja. Nëse jep këtë shembull, atëherë ti nuk ke marrë përsipër ta rregullosh sistemin, por ta degradosh. Pse del në krye të këtij sistemi të njerëzve të pandershëm. Atëherë mund të ikësh.

Rakipi: Zonja Luarasi, ju keni qenë entuziaste që një brez po vinte në politikë. Kemi shpresuar vërtet. Çfarë mendoni?

Luarasi: E kam pasur gjithmonë shumë të lartë optimizmin. Po realisht të them nuk do kisha dashur kurrë të jem pjesë e këtij parlamenti, shoh me trishtim që miq dhe kolegë të nderuar kanë afër njerëz trafikantë, vrasës. Ky ka qenë Parlamenti më i keq i të gjitha kohërave që kemi parë në këto 25 vite demokraci. Unë mendoj që reforma në drejtësi mund të jetë rrezja e fundit ku shikon një fije shprese dhe personalisht kam akoma edhe pak shpresë se më bërjen e reformës ti do i kesh duart e lidhura që të vijë kriminel, njerëz që kanë lyer duart me paratë e krimit dhe të drogës. Përndryshe do të thoja hajde të ikim të gjithë nga Shqipëria, të merrja fëmijët. Pres që të miratohet reforma dhe të shoh si do implementohet.

Rakipi: Zoti.Hila e njëjta pyetje për ju. Çfarë mendoni?

Hila: Nuk kam pasur ndonjë iluzion të madh Edi Ramën, është e vështirë të ndryshosh sistemin, kërkon disa përgatitje të tjera përveçse të qenit një njeri i imazhit. Kam mendimin se femrat nuk zgjidhen për mendët që kanë, po vetëm transmetojnë gjëra. Nuk ka asnjë bashkëpunim, as PS dhe LSI, si një aleancë e formuar nga zori. Unë mendoj se njerëzit do të kenë ende shpresë që të ndryshojë Edi Rama pas 18 vitesh, nuk e di se çfarë faktesh që tu tregojnë se ky njeri nuk di të udhëheqë. Ka marrë një ekonomi e cila po çalonte dhe e ka lëshuar në pikiatë. Kemi borxhin më të lart ënë rajon, nuk kemi një strategji se ku do shkojmë. Po merren borxhe për të lyer këmbët e urës së Sejdinit, apo të Dakos. Shumica e tenderëve jepet me emër, do e marrë filani dhe ka mbaruar ajo gjë. Këtu ka marrë fund me gjithçka, nuk konkurrencë, nuk ka liri ekonomike. Ti se gjen dot, nuk është faji i gjykatave. Edi Rama nuk po e bën drejtësinë për drejtësi. Nëse do të vendoset drejtësi gjysma e ministrave të tij do të jenë në burg, por me Edi Ramën në krye. Do ti udhëheq Edi Rama i pari.

Dhe kështu do shkojë e gjitha kjo histori. Unë jam ekonomist dhe e shoh që ky po shkon drejt humnerës dhe e vetmja gjë që i ka mbetur është propaganda. Nëse ky nuk ndalohet në 2017, kushdo që ta ndalojë, me çfarëdolloj çmimi, 4 vjet të tjera me Edi Ramën, mbajeni mend, kanë për të qenë një katastrofe e paparë. Katastrofë ekonomike, morale, s’do të ketë shpresë. Unë shpresoj që shqiptarët të mos kenë paragjykime. Nëse do vazhdohet me këto paragjykime, atëherë vazhdoni hani Edi Paloka nga njëri krah dhe Taulant Balla nga ana tjetër.

Luarasi: Këto janë forcat, kush do të doje ti që të fitonte.

Hila: Unë do të kisha votuar Gjergji Bojaxhiun, gjithkush të dalë nga PS-ja, nëse vazhdojmë me këtë mentalitet. Kush e bëri Edi Ramën, ai nuk di asnjë gjë. E kam parë sesi operon në qeverisje, ai se ka haberin. E vetmja gjë që është, ka leverdi për mua ose jo. Nëse s’ka leverdi për të, se bën. Më thuaj një investim që ka strategji ekonomike se ku do të shkojë. E vetmja gjë që po bëjnë është se po lyejnë fasadat e qyteteve. Kaq profan është në ekonomi, se një qytet i bukur do të bëjë edhe ekonomi. Jo mor j, janë ekonomitë që zhvillohen dhe bëjnë qytete të bukura. Ashtu, komunizmi s’do të binte se i kishte qytetet e bukura, jo si këto monstrat që ka bërë Edi Rama. Ky se ka idenë.

Rakipi: Hila ka të drejtë, kur shikon gjëra të tilla, njeriut i shkon mendja për të bërë këtë diskutim. Bushati ka qenë një ndër njerëzit që dje, këtë optimizmin që kisha unë apo Irisi, na thoshte “prit se do ta shikosh”. Dhe në fakt është dëshmitar i kësaj gjëje.

Lubonja: Shqiptarët e kanë më mirë që të votojnë Edi Ramën që ta shohin dhe të mendojnë se duhet të lindë diçka tjetër. Unë termin tranzicion e kam hequr nga fjalori. Kam bërë disa shkrime si në tranzicion apo kalbëzim. Tranzicioni nënkupton që unë jam në këtë pikën këtu dhe do të shkoj në atë pikën atje dhe duhet të kalojë lumin. Por kur ti ke marrë jo tek ajo pika atje, te shteti i së drejtës, kur ti ke marrë një drejtim të gabuar, nuk arrin asnjëherë atje. Këtu është drejtimi i gabuar që vjen nga njëmijë faktorë, që e tha edhe Luarasi, se ne në vitet ’90 kemi pasur ankesa por as në ëndrrat më të këqija që në vitin 2013 do të kemi kriminelë në Parlament. Në kohën e Enver Hoxhës kanë qenë Profesorë. Jemi në drejtim të gabuar, të politikës, të kulturës, etj.

Rakipi: Z.Avokat, vepron apo jo ligji në këtë vend?

Totozani: Po të lexosh debatet kushtetuese që i paraprinë kushtetueses në vitin 1998, unë lexova diçka për Avokatin e Popullit dhe po të lexosh këto debate, juristët kanë pasur një imagjinatë tjetër nga ajo çka do të ishte Avokati i Popullit. Dikush thoshte çfarë na duhet ky institucion, dikush thoshte se duhet një njeri me çantë. Ne në këto vite kemi ndërtuar një sistem demokratik dhe një grup institucionesh demokratike ku përfshihet Avokati i Popullit. A ka qenë stadi i zhvillimit kulturor që kërkoi ardhjen e një Avokati të Popullit në Shqipëri? Që kërkoi një sistemim gjyqësor. Ligjet e caktuara nuk vijnë rastësisht në një vend, por nga zhvillimi kulturor në një vend. Ne vendet në tranzicion, ne këtë sistem që po ndërtojmë ka ardhur si rezultat i kushtëzimit europian që të ngremë institucione demokratike po nuk përputhet me popullin që kam sot. Ajo që unë shoh që ky element determinant do të duhet vite që të arrihet.

Rakipi: PD-ja ka një qëndrim për videoskandalin dhe kërkon shkarkimin e menjëhershëm të zotit Shukri Xhelili.

Luarasi: Shoqëria shqiptare është shumë maskiliste, madje edhe në punë. Ajo vajza mos ta linte këtë ngjarje, duhet ti drejtohet qendrave që janë të specializuara për këtë. Ky është një proces i gjatë, është një traumë që kjo ngjarje ka filluar këtu. Do të merret vesh emri i asaj vajze. Mjafton që punonjëset e Bashkisë do të marrin vesh emrin e vajzës. Do të përballet me një presion edhe nga komuniteti maskilist. Na ka ndodhur në një fshat në zonat veriore ku ti i shpjegoje grave se ligji që ka filluar të funksionojë për ligjin në familje, nëse e denoncoje bashkëshortin, policia mund ta largonte. Në momentin e parë që ishte një grua e dhunuar, që ishtë mësuesja e fshatit, madje me hematoma, në momentin që guxonte, qëndrimi i fshatit është se nuk i foli kësaj gruaje. Ka pafund raste në Shqipëri, po të kalosh në zonat rurale në atë urbane.

Rakipi: Në prag kemi zgjedhje të përgjithshme dhe sërish kryetarët do të bëjnë listat e partive. Si mund të sigurohemi që brenda këtyre listave nuk do të jenë këto që ne po shohim. Këta njerëz, këto ngjarje.

Bushati: S’kemi asnjë siguri. Këto janë përralla ligji për dekriminalizimin. Nëse nuk del një forcë e re politike, shqiptarët do të hanë të njëjtën supë.

Rakipi: Kam idenë se këtu nuk është ligji, janë disa njerëz që janë ligji dhe gjithçka.

Bushati: Është ky sistem që na servir, ose manjak hajdutërie, ose manjak seksualë, ose manjak vrasës. Këto tre profile po ndeshemi.

Lubonja: Unë e mendoj që duhet të ndryshojë sistemi, mendoj që Shqipëria ka një problem të madh përfaqësimi. Pra njerëzit, shumica e tyre të ndershëm, kanë ngelur të papërfaqësuar në këtë vend, edhe të varfër njëkohësisht. Është ndërtuar ky sistemi i pasurimit në mënyrë të pandershme. Ka nxjerrë këto kafshë në publik. Këto parti përfaqësojnë këta. Mendoj që duhet të lindë një forcë e re dhe kjo s’bëhet as nga Ambasadori i SHBA-së apo BE-së, kjo bëhet nga shqiptarët. Ka ndodhur edhe në vendet më të qytetëruara të tonat. Atëherë lindja e kësaj force mendoj unë, dalja e njerëzve me kurajë do të bëjë presion mbi partitë. Edhe këto partitë mund të ndryshojnë brenda tyre. Duhet një forcë e madhe, përndryshe jemi atje ku nuk ka shpresë. Unë për vete s’jam nga ata optimistët, po ti referohem Shqipërisë, regjimi i Enver Hoxhës erdhi duke u kalbëzuar. Në fund ikën shumë njerëz, ne shkojmë keq, kemi pasur rastin e piramidave me Berishën, ku shkuam poshtë. Edhe ky sistem është duke shkuar poshtë. Këta i shkojnë deri në fund të keqes edhe e keqja pastaj bën që pjesa më e mirë ikën dhe dalin forca të paarsyeshme. Unë kam respekt për Greqinë, të korruptuar klasa politike, po ata i nxorën një rini me një forcë politike. Këta i vënë policinë të rinjve. Edhe ça bënë, i rrahën. Atëherë ndodh degradimi dhe nesër do i marrin njerëzit ti tërheqin zvarrë.

Rakipi: Zoti Hila, po vjen viti 2017.

Hila: Unë e thashë, 2017 duhet të jetë ajo që italianët, momenti kur do të ndahen ujërat. Nëse do vazhdojnë akoma me Berishën, me Ramën, që ka 20 vjet në pushtet, tregon një mungesë reagimi dëshpëruese të njerëzve. Nëse do vazhdojnë me figura, atëherë ta gëzojnë. Nëse nuk gjejnë forcë të reagojnë, unë po them që 2017 do të jetë viti i mënxyrave, do jetë periudha ku inteligjenca shqiptare do largohet masivisht. Do vijë gjithmonë një parti tjetër më e egër. Më ka bërë përshtypje libri i një diplomati italian, që thoshte se më bën përshtypje se në Shqipëri emigron inteligjenca. Pse ndodh kjo? Ne jemi të egër me kundërshtarin, duam ta lëmë pa bukë, probleme me shtëpinë ku banon. Duam që ta bëjmë që të iki. S’kemi kulturë që ta kuptojmë që ai na kundërshton na jep një variant tjetër që ne të përmirësohemi dhe të bëjmë mirë diçka. Marim Zogun, i bëri që të arratiseshin kundërshtarët, Hoxha i vrau disa, te Berisha u arratisën kundërshtarët. Jemi në një kohë që shumë shpejt do lëshojnë bandat e krimit kundër kundërshtarëve. Po ti lëshojmë ata të hashashit, bandat që po rrit Kokëdhima të hashashit, pastaj do të ikim. Kush janë dy vendet që jetojnë me narkotikun? Kolumbia dhe Afganistani që nuk po bëhen dot. Ne po arrijmë në fazën që është një brez që nuk po bën gjë tjetër veç mbjelljes së hashashit. Malësia e Shkodrës, Lumi i Vlorës është i mbjellë me hashash, në Skrapar e njëjta gjë. Ky është vit deçiziv.

Rakipi: Avokat, a është Shqipëria maskiliste?

Totozani: Ne s’po arrijmë ti mbrojmë dot gratë shqiptare. Ka disa përmirësime në vendimet e gjykatave, nuk zbatohen. Ka gra që dhunohen nën urdhra-mbrojtje. Ende si kemi mekanizmat e mbrojtjes të karrierës. Ne kemi kërkuar 50 përqind pjesëmarrje të grave në Parlament. S’jemi në ato raste.

Rakipi: Zonja Luarasi, a keni një mesazh për gratë dhe vajzat që gjenden në pozicione të tilla?

Luarasi: Unë mendoj të ketë sa më shumë denoncime. Mendoj që frika e ruan vreshtin, një histori si kjo e bërë publike, ne e pamë sot me zë dhe figurë në TV, histori sa më shumë që të bëhen publike, e ndihmojnë kauzën e grave dhe vajzave. Çështjet e skandaleve seksuale në Shqipëri s’janë histori të padëgjuara as në botën perëndimore. Kërkimi i një vendi pune në këmbim të favorit seksual, është një histori e vjetër. I vetmi mesazh që do të kisha për raste të tilla do të ishte denoncimi. Nuk kalohet jeta në këtë mënyrë, do të ishte humbja e dinjitetit njerëzor. Kjo do e rrënonte shoqërinë shqiptare. Nëse njerëzit nuk do të reagojnë, nëse këto vajza e gra s’do të denoncojnë, mund ti ndodhë diçka. Përsa i përket burrave, ky është mesazh i rëndësishëm, ka shumë burra që janë Drejtorë dhe çfarë do ndjenin sikur tu ndodhte vajzave të tyre. Kjo ka lidhje me emancipimin e shoqërisë. Fakti që edhe Avokati i Popullit në institucionin e tij nuk ka numër të madh denoncimesh, ne kemi perceptimin se ky është rast i rëndomtë. Sa më i madh të bëhet ndërgjegjësimi, aq më shumë do të kemi denoncim. Sa nga këto ngjarje do të kemi në TV, do të kemi më shumë ndërgjegjësim. Besoj se ka burra shumë të mirë. Nuk besoj se bota është e shëmtuar. Pjesa e denoncimeve më shqetëson.

Rakipi: Zoti Lubonja çfarë mendoni, a keni ju një mesazh?

Lubonja: Problemi i madh që kemi ne është që s’kemi investuar te kapitali më i çmuar që është njeriu. Ka gjendje të rrënuar nga çerdhet, kopshtet apo shkollat. Ne duhet te fillojmë të shpëtojmë fëmijët. Ky është mesazhi, duhet një investim shumë i madh që njerëzit të kuptojnë, se këtu është bërë pak drogë, rocknroll, edhe mediat online janë mbushur me seks, drogë, me makina të shtrenjta, ca personazhe që nuk shfaqin asnjë gjë. I gjithë ky është problem kulturor, edhe një nga gjërat kryesore që duhet ti kulturojmë, se gjërat e mira nuk ti jep seksi, paraja, por dashuria, miqësia dhe këto kultivohen dhe kur ndërtohen të tilla vlera dhe gjithmonë njerëz të tillë dalin jashtë. Një shoqëri e tillë po ndërtohet për fat të keq. Duhet të shpëtojmë fëmijët.

Hila: Duhet tu japin një arsye fëmijëve për çfarë do të jetojmë në këto vend. Deri tani oferta është për femrat që të gjejnë një mashkull të fortë dhe për meshkujt që të bëjnë trafik droge. Unë kam qenë në një lagje në Romë, në një lagje të pasur, nuk kishte makina të shtrenjta. Këtu te ne i gjen me shumicë. Ne nuk kemi një ligj për rekrutimin në administratën publike, ne për një ligj për statusin e nëpunësit civil e prumë Milenën nga Franca dhe e masakroi. Po nuk vënë rregulla, apo po nuk vumë institucione, po nuk arritëm që të ndërtojmë politikanë.

Rakipi: Avokat së fëmijë ke?

Totozani: Dy.

Rakipi: Kolegët thanë se duhet të shpëtojmë fëmijët.

Totozani: Do të thoja ti shpëtojmë, meqë jemi përballë një rasti konkret. Të gjitha u ezauruan. Të ftojmë shoqërinë të diskutojë për ngjarje të tilla qetësisht. Duhet debatuar pa pasione të jashtëzakonshme, pasi ndodhin në zona ku nuk ka debat. Ne dhamë një shembull të mirë sot, sesi 5 njerëz pa pasione të jashtëzakonshme morën pjesë në një debat dhe në fund të mos harrojmë, edhe autori nesër apo pasnesër do ti duhet të gëzojë të drejtat e tij kushtetuese. Mendoj që bashkë me edukimin, të gjithë bashkë në këtë vertikale të ndërhyjmë me qetësinë dhe urtësinë që kultura jonë, në atë nivel që jemi do ti ketë problemet.

 

 

Komento