Të Paekspozuarit – “Shpresa që ka filluar të vdesë”, Blushi përballë analistëve.
08.06.2016 17:23
Përditesuar: 11/08/2016, 18:57

“Shpresa që ka filluar të vdesë”, ishte titulli i emisionit “Të Paekspozuarit” i gazetarit Ylli Rakipi, për këtë të enjte. I ftuar në studio ishte deputeti i PS-së, Ben Blushi, i cili u përball me dy analistët Fatos Lubonja dhe Andi Bushati.

Gjatë emisionit, Blushi foli edhe për lëvizjen e re, që pritet të marrë jetë në Shqipëri. Ai tha se  “nëse në Shqipëri ndërtohet një lëvizje që në themel ka mbrojtjen e interesit publik dhe më pak ideologjinë dhe grumbullon njerëz të pakënaqur dhe të torturuar nga këto 25 vite, si majtas dhe djathtas, pavarësisht nga ideologjia, kjo mund të ketë një sukses”.

Megjithatë, ai shtoi se ky është një proces që sapo ka filluar dhe do ti bëjë presion me vota nga populli dhe presion nga drejtësia me ligj partive kryesore.  

                   Deklaratat Kryesore 

Blushi: Një lëvizje kundër varfërisë dhe në mbrojtje të interesit publik

Bushati: Në Shqipëri egziston një shumicë e heshtur që është kundër kastës

Blushi: Rilindja solli dhe e shtoi dëshpërimin tek qytetarët shqiptarë

-Shteti është në buzë të katastrofës

-Ekonomia shqiptare është në ditët e saj më të zeza

Lubonja: Tre vitet e qeverisjes Rama janë katastrofale

Bushati: Edi Rama po sillet njësoj si Berisha

Blushi: 25 vite kemi ndëshkuar politikanët me votë por jo me ligj

-Pandëshkueshmëria e zyrtarëve problemi më i madh i Shqipërisë

Lubonja: PS dhe PD kanë të njëjtën mendësi totalitare

-PS-ja është kampione e lidhjeve me oligarkët

Blushi: E kam humbur shpresën se PS-ja mund të korigjohet

-Shqipërisë i mungon një parti që përfaqëson shtresën e mesme dhe të varfrit

-Egzistenca e oligarkëve tregon dobësinë e shtetit

Bushati: Në Shqipëri, media politika dhe oligarkët janë bashkë

Blushi: Berisha dhe Basha janë aleatët e vetëm të Edi Ramës

-Kjo qeveri ka hapur zero vende pune

Lubonja: Na duhet një lëvizje politike anti sistem, anti kastë

Bushati: Blushi duhet të jetë i pamëshirshëm ndaj oligarkëve

-Edi Rama e ka kapur PS-në me rilindjen e tij

                    Diskutimet minutë pas minute në emision

Rakipi: Shpresa që ka filluar të vdesë! Ose më mirë, një shpresë që nuk e shohim më. Ky është titulli i emisionit për mbrëmjen e sotme. Ne kemi menduar të bisedojmë për këtë shpresë, që gati-gati tek ne është e fikur.

Përpara se unë, me një panel të njohur të flas për këtë temë, për këtë problem, ju do të ndiqni një material filmik, ku për një kohë relativisht të gjatë, një grup aktivistësh, rreth 100 prej tyre, bënë një rezistencë, një qëndresë, që ne nuk e kemi si popull. Ata nuk ishin shumë, mbetën shumë pak, por mbetën deri në fund. Deri në inaugurimin e Këndit të Lojërave, që ndërtoi Bashkia e Tiranës dhe e përuroi kreu i saj, Erjon Veliaj.

Në fillim, ne do të ndjekim raportin filmik dhe do të kthehemi në studio për të biseduar me zotin Ben Blushi, deputet i PS-së dhe me zotërinjtë, Fatos Lubonja dhe Andi Bushati. Ju falënderoj që jeni sonte me mua.

Të ndjekim raportin filmik dhe të kthehemi në studio.

****

Rakipi: Jemi rikthyer në studio. Ky ishte raporti filmik që kishim përgatitur. Ishin disa nga ata aktivistë që mbetën deri në fund. Ishin ata që protestuan, ishin ata që rezistuan.

Zoti Lubonja, a ka vlerë ky grup që qëndroi dhe çfarë jemi ne si popull? A ka shpresë te ky grup? Unë, nuk e shoh.

Lubonja: Unë kam bërë një shkrim për këtë çështje, kur Erjon Veliaj i dha një çmim Eljan Taninajt, i cili fitoi një konkurs. Kjo gjë konsiderohet si një blerje e lirisë. I jam referuar një artikulli të famshëm të Konicës; A ka të rinj Shqipëria? Ai bën dallimin midis të rinjve dhe të vjetërve. Të rinjtë janë ata idealistët, të cilët mendojnë se mund ta kapërcejnë malin. ndërsa të vjetri janë më konservator, që adaptohen me situatën. Dhe, Konica, për fat ka një thënie që unë e kam cituar; “Në Shqipëri nuk ka të rinj nga këta, por ka ca që kanë lindur më përpara dhe ca që kanë lindur më prapa”.

Dhe unë them në artikullin tim që edhe Erjoni ka lindur më prapa nga Edi Rama dhe Edi Rama është ca që ka lindur më prapa se Sali Berisha. Sali Berisha është ca më prapa që ka lindur se Enver Hoxha dhe Enver Hoxha është ca më prapa që ka lindur se Ahmet Zogu. Dhe, a mund të dalë ndonjë rini tjetër në Shqipëri, të cilët mund ta ndryshojnë? Këta të rinj i shoh me atë shpresën që ende kam. Kur shikoj që Eljani merr çmimin nga Erjoni, më vjen të them që edhe Eljani është një njeri që ka lindur ca më prapa se Erjoni. Tani, kjo është humbja e shpresës për të cilën flet ti. Unë shpresoj se duhet të ketë të rinj, por nuk e di nëse do ta dalim në fund të tunelit dhe të shohim dritë, pasi mund të na bjerë tuneli brenda, siç edhe na ka rënë. Sigurisht që nuk duam që të na bjerë tuneli, por dhe për këtë duhet të përgatitemi. Do të na dalë drita mbi kokë, bashkë me gurët, siç edhe na ka dalë, kur ra komunizmi, edhe kur ra Sali Berisha në vitin 1997. Mua më duket se në këtë situatë po shkojmë, edhe pse nuk e duam.

Rakipi: Sipas Faik Konicës, thoni ju, këtu jetojnë njerëz që kanë lindur ca më parë dhe ca më mbrapa.

Lubonja: Po pra, që nuk sjellin atë progresin, demokracinë, lirinë, idealizmin dhe kështu me radhë.

Rakipi: Zoti Bushati, çfarë është mendimi juaj për këtë grup?

Bushati: Unë mendoj pak më ndryshe dhe mendoj se nuk është çështje e të rinjve dhe të vjetërve, sepse ne pamë aty në film që janë disa të rinj që rezistuan. Po edhe aq shumë rezistoi edhe ajo gruaja që e rrahën policët e Saimir Tahirit në protestat e para. Mos harroni, se ishte një nga ato gra që kishte protestuar përkrah opozitës së djeshme, edhe më 21 Janar. E them këtë se unë jam i bindur që mund të duken se vetëm disa njerëz që protestojnë për Parkun, por ekziston realisht sot në Shqipëri një shumicë e heshtur, të cilëve u ka ardhur deri në majë të hundës me këtë klasë politikë që riciklon dhe ripërtërin vetveten. Pyetja, apo dilema që unë kam është: Sa është e aftë kjo shumicë e heshtur që të riorganizohet, ti japë një fytyrë protestës së vetë të heshtur, që secili e bën në facebook-un e tij, në shtëpinë e tij, te dyqani i tij i fruta-perimeve etj., etj. Pra, kjo është dilema e shoqërisë sonë, jo se ne nuk gjejmë sot, këdo që takojmë në kafe, në stadium, njerëz që i ka ardhur vërtetë në majë të hundës.

Rakipi: Zoti Blushi, ju çfarë mendoni? Ata nuk ishin shumë… Ju kam parë ju, me një klithmë të madhe në Parlamentin Shqiptar, që sigurisht nuk u shkon përshtat as forcës tënde politike, por as atyre që ikën dje, të djathtës. Ndaj, ju jeni sot në emisionin tim.

Blushi: Unë besoj se, pavarësisht se ata nuk ishin shumë dhe nuk arritën ndonjë gjë, ata përfaqësojnë një qelizë të shoqërisë e cila është veçse duke u rritur. Testi i parë i një lëvizje jo militante, jo partiake, e cila mund të ketë një sukses, ishin armët kimike para tre vjetësh. Dhe armët kimike nuk i kanë hequr nga Shqipëria, as partitë, as ata që do na i sillnin. Na i kanë hequr një mijë, apo dy mijë shqiptarë, të cilët u mblodhën disa ditë në shesh dhe kërcënuan se me armët kimike në Shqipëri, Shqipëria do të ishte një vend i pastabilizuar. Ishte një reagim jo militant dhe unë aty e gjej bërthamën e një lëvizje që ka sukses, pavarësisht se nuk ka nga mbrapa një makinë partiake. Kështu e shoh edhe rastin e Parkut, pavarësisht se ai nuk pati sukses, por kjo nuk ka lidhje.

Çështja që duhet analizuar është kjo. Unë besoj se në Shqipëri, pas 25 vitesh, shqiptarët janë duke bërë një bilanc. Çfarë fituan për 25 vjet. A jetojmë më mirë? A jemi të lirë? A fitojmë më shumë demokraci apo mirëqenie nga zgjedhje në zgjedhje. A janë zgjedhjet një përsëritje e mërzitshme e asaj që kishim? A ka drejtësi të avaruar? A ka stabilitet? Ky bilanc shtyn shumë njerëz që të jenë më pak militantë nga sa kanë qenë.

Rakipi: Më konkretisht z.Blushi. Duket si një metaforë, për ata 100 vetë rezistuan te Parku i Liqenit. Ata folën në materialin tonë për lirinë që ne nuk e kemi, folën për rezistencën që duhet, folën për qëndresën që nuk e kemi, për median e manipuluar, folën edhe për kastën që duhet ta heqim. Folën për të gjitha këto që ne i shohim përditë. Dhe e gjitha kjo, na bën që të shohim shpresën që ka filluar të vdesë.

Z.Blushi, tre vjet më parë, unë, kolegët e mi mbase, patëm një shpresë të madhe se po ndërroheshin brezat. Po ikte një brez i vjetër, i cili vinte përtej viteve ’90, një brez i jetuar mes dy jetëve (në komunizëm dhe në kohën e re), dhe Shqipërinë e zhyti në një tranzicion të egër dhe të pafund. Patëm një shpresë të madhe. Tani, unë personalisht, mbase edhe kolegët e mi, jemi totalisht të zhgënjyer. Po ju çfarë mendoni?

Blushi: Unë mendoj më keq se ju. Unë mendoj se zhgënjimi është më i madh nga sa pritej. Çdo qeveri, apo palë që vjen në pushtet, ka një fazë arredimi. Pyetja është çfarë bën për kohën që e harxhon në detyrë. Edhe unë besoj se këto tre vitet e fundit, kanë thelluar dëshpërimin për 25 vjet të harxhuara, jo kot, por për të shpërdoruar. Ne kishim mundësinë që gjatë këtyre 25 viteve të ndërtonim një sistem funksional demokracie. Këtë se kemi arritur. Kemi drejtësi të varur, media të varura, kemi një ekonomi totalisht të paqëndrueshme, e cila mbahet ose nga remitanca ose nga para që vijnë nga banka të huaja, na ka rënë prodhimi dhe kemi shumë emigracion.

Rakipi: Ç’është Shqipëria e Rilindjes pas tre vitesh?

Blushi: Rilindja ndihmoi që ky dëshpërim të rritej. Ky dëshpërim i akumuluar prej 25 vitesh, të shtohej. Pse? Njerëzit në vitin 2013 mendonin se kjo ishte një mundësi e fundit, ndoshta për ti vënë një kapak tranzicionit, për të mbyllur një epokë korruptive, jo funksionale, emigracioni të lartë. Kjo nuk ndodhi. Rilindja veçse i shtoi zullumet që kishte për të zgjidhur. Dhe bilanci i sotëm, pas tre vitesh, është katastrofal. Shteti për mua është në prag kolapsi, unë nuk besoj se kemi parë këtë kaos, përveçse në vitin ’97, apo në prag të atij viti. Shteti nuk funksionon. Shikoni se çfarë ndodh. Shqipëria sekuestron zyrën e Drejtorit të Përgjithshëm të Policisë, 10 përqind e bashkive kanë rënë, se njerëzit që i drejtojnë kanë probleme me ligjin. Është totalisht afunksionale, ekonomia e Shqipërisë është në ditët e veta më të zeza, nevoja për të lënë Shqipërinë, për ta braktisur, është më e madhe. Ky është bilanci i Rilindjes për tre vjet. Dhe kjo është që unë them vazhdimisht, e vazhdimisht, e vazhdimisht… Kjo është arsyeja që ka kaq shumë pakënaqësi midis. Pra, njerëz të pakënaqur midis partive të mëdha. Njerëz ndërmjet dy poleve të mëdha, majtas apo djathtas, janë duke u shtuar. Partia më e madhe sot është Partia e të Pakënaqurve.

Rakipi: Mund të ketë një emër, jo atë që përmendur ju.

Blushi: Partia e të pakënaqurve është më e madhe në Shqipëri.

Rakipi: Zoti Lubonja, pse mbërritëm deri këtu? Janë 25 vjet tranzicion, por tre vitet e fundit kanë qenë shumë shokuese.

Lubonja: Edhe unë e ndaj këtë mendim, që tre vitet e fundit janë shumë shokuese. Por, kur do ti bëjmë analizën, duhet të veçojmë dy gjëra. Sa kjo është pasojë e degradimit, pasi ka sisteme që degradojnë si sëmundjet që degradojnë deri sa sjellin vdekjes, sa kjo është pasojë e një rruge të gabuar që ka marrë Shqipëria, për shumë gjëra, që përmendi edhe Blushi, një ekonomi të paqëndrueshme, unë do të shtoja edhe një ekonomi kriminale mbi të gjitha, ky është problemi i madh. Nëse ti zhvillon një ekonomi kriminale, atëherë kjo ekonomi dashur pa dashur është shumë e fuqishme që të kapë shtetin. Edhe në vendet e zhvilluara flitet për lobingje që kanë kapur shtete dhe ka probleme të mëdha. Imagjino këta lobingje që janë organizatat kriminale të trafikut të drogës etj., etj., dhe politika lidhet me këta për të mbajtur pushtetin. Atëherë, sa kemi të bëjmë me këtë dështim ekonomik, që çon më pas që pushteti lokal na kapet nga trafikantë dhe përdhunues, sa kësaj i shton pastaj imoralitetin i një kryeministri i cili rrëfen se nuk është i ri politikë. Unë jam nga ata njerëz që nuk e ka besuar, por është një kryeministër që ka ardhur në pushtet, s’po flas për kulturën, me premtime të cilat të nesërmen që ka marrë pushtetin, jo vetëm që si ka mbajtur, por ka bërë të kundërtën. Po ju kujtoj që premtimi numër një si kryebashkiak i tij ka qenë kthimi në identitet i Tiranës dhe hartimi i planit Urbanistik të Tiranës, si kushtetutë e një qyteti. Dhe, pas 12 vjetësh, jo vetëm që filloi shkatërrimin e identitetit sapo erdhi, që po e vazhdon edhe sot, por nuk bëri as edhe një Kushtetutë, sepse kërkonte pushtetin personal. Kërkonte pushtetin që e ndante me oligarkët, të cilët kishin në atë kohë, dhe vazhdojnë edhe sot, mediat. Ky është pushteti, kjo është një lloj mënyre e pushtetit. që u ndërtua në Shqipërinë në atë kohë, vazhdon edhe sot, por ka degradimin e vet. Pra, këtu ndajmë sa përgjegjësi ka një sistem i tërë i ngritur dhe sa përgjegjësi ka një individ që e merrin përsipër kalërimin e këtij sistemi, mbrojtjen e këtij sistemi, mashtrimin ne emër të publikut të këtij sistemi dhe na del se Rilindasit janë më tepër zhgënjyes, për atë fasadën që paraqitën sikur janë të rinj, por normalisht janë ata të rinjtë që kanë lindur ca më pas se ata të vjetrit dhe nuk janë të rinj.

Rakipi: Z.Bushati, kemi mbërritur në një pikë të asfiksuar. Përse mbërritëm deri këtu?

Bushati: Besoj se nuk ka mbetur ndonjë gjë e madhe për të thënë, se besoj se jam shumë dakord nga ato që thanë parafolësit. Por mbërritëm këtu për arsye të një klase politike që nuk diti të nxjerrë mësime nga gabimet e veta. Po marr tre ndryshime të fundit të pushtetit. Berisha erdhi duke premtuar se do të bëjë ndryshe nga Fatos Nano. Në fakt, në thelb të sistemit, nuk ndryshoi ndonjë gjë të madhe. Edi Rama erdhi duke iu premtuar shqiptarëve se do të sillej ndryshe nga Berisha. Në fakt, po rezulton se po sillet në mënyrë të njëjtë. Dhe kjo s’ka të bëjë se ata nuk e kuptojnë ku është gabimi në sistem, por ata janë të pafuqishëm për t’iu kundërvënë tashmë një sistemi të ngritur dhe për të kalëruar këtë sistem, e kanë të lehtë me të njëjtat mekanizma. Dhe prandaj unë them që e gjendja, që megjithëse bëjmë zgjedhje, megjithëse bërtasim për rotacion, prapë në fakt s’kemi as rotacion as alternativë të re. Ndërsa për atë që thanë dy parafolësit, mendoj se ka një problem. Blushi mund të jetë i zhgënjyer se ka bërë fushatë për Rilindjen në vitin 2013, kurse unë skam pasur asnjë zhgënjim, biles të gjithë ata që besonin te Rilindja i kam quajtur idiotë të dobishëm, në pikën që ishin të vlefshëm për të rrëzuar Sali Berishën, por ishin krejt të pavlefshëm për ti thënë shqiptarëve se mund të lindë diçka e re.

Blushi: Ti, zoti Rakipi, i pyete kolegët pse mbërritëm deri këtu. Unë besoj se ka dy arsye. Qenia njerëzore në përgjithësi është grabitqare nga natyra dhe kërkon të marrë diçka që nuk e ka, ose që nuk e arrin dot, e merr me forcë, me dhunë, me hile, me mashtrime.

Po pse kanë lindur shtetet? Janë për të disiplinuar marrëdhëniet njerëzore, për ti kufizuar raportet mes meje dhe teje. Pse arritëm ne në këtë pikë, pas 25 vitesh? Për shkak të etjes për përfitim të paligjshëm, të kujto që ka pasur një detyrë publike, nga më i thjeshti deri tek Presidenti dhe për shkak të mosndëshkueshmërisë. Askush nuk është ndëshkuar. Këtu ndëshkohesh me votë, por kjo nuk mjafton. Duhet të ndëshkohesh me ligj. Pra ti, bën një reformë që nuk ka sukses, vjen populli pas një apo dy mandatesh, dhe të heq. Ka një vakum elektoral nga 1, deri në 25-30 përqind, të cilët ndoshta sot, nuk do të votojnë asnjë nga tre partitë e mëdha. Kjo është situata sot në Shqipëri, si do të shkojmë drejt një sistemi, i cili garanton mbajtjen e premtimeve që jep.

Rakipi: Zoti Blushi, ne i shohim ata. Unë mund të jem një prej tyre. Ti si i thërret këta njerëz? Pse duhet të votojnë ata për ty?

Blushi: Nuk kam ardhur sonte ti them askujt votoni për mua, sepse unë akoma nuk jam një subjekt elektoral.

Rakipi: Do të jesh nesër.

Blushi: Nuk e dimë, koha do e provojë. Unë po përpiqem sot të higjienizohem, kjo është në aspektin personal. Unë nuk pranoj më të jem palë me çdo të keqe që mua më duket se është e keqe. Kush është kjo? Qeverisje sektare. Mungesë drejtësie, mungesë parimesh, kriminalizim i interesit privat, cënim i integritetit të individit çdo ditë. Kjo është në aspektin personal.

Rakipi: Ju nuk jeni prift… Ju jeni politikan.

Blushi: Unë po flas për aq sa më takon, sigurisht që me sa konstatoj, se unë jam duke takuar shumë njerëz sot në Shqipëri, ka një masë të madhe njerëzish, që po mendojnë, apo po shkojnë drejt një opsioni të ri, apo të tretë apo të katërt. Koha do e provojë sa i vlefshëm është ky dhe kush do ta bëjë. Jam i bindur se dikush do ta bëjë. Dikush në Shqipëri, mos brenda një viti, brenda dy-tre viteve të ardhshme, do grumbulloj aq shumë shpirtra të pakënaqur dhe shpirtra të lirë, për të formuar një projekt politik, i cili padyshim do të iniciojë rënien e kësaj klase politike që është shumë e shpejtë.

Lubonja: Unë kam shkruar vazhdimisht dhe jam nga ata që mbështes këtë ide, që duhet të lindë një lëvizje e re, që mund të ketë dy funksione. Edhe nëse nuk merr pushtetin, po i referohem një lëvizje në Itali, “Pesë yjet”, apo “Podemos” në Spanjë, që bëjnë presion për kushtëzimin e partive ekzistuese, për tu reformuar. Tani, Blushi vetë ka dy opsione. Ose të krijojë lëvizjen e re, të shkëputet nga PS-ja, ose të presë lëvizjen dhe ndërkaq të jetë brenda PS-së që të bëjë ate transformimin që presim. Deri më sot e shohim në tentativën për të ndryshuar PS-në, për të bërë kritika. Si e gjykon këtë realisht, kjo parti ka ndonjë shans që në një situatë kur të jetë në presion, bën një transformim, sjell një frymë të re brenda saj, apo kjo parti duhet sfiduar nga lëvizja e re dhe ne duhet ta çojmë në minorancë sot apo nesër s’ka rëndësi, por duhet të punojmë në këtë drejtim. Si e shesh?

Blushi: Kjo është ajo që bëra. Në 6 muajt e fundit tentova të provoj sesa ishte e mundur të transformohej PS-ja nga brenda, ku ka votim, ku bëhet debat për çështjen themelore ku merret një vendim dhe pakica iu imponohet shumicës. Kjo që nuk ndodhi dhe ajo që ka ndodhur është një shëmtirë politike e pa honepsshme, sepse nuk jemi në vitin 1997, jemi në vitin 2016, dhe 25 vjet më vonë, partia më e madhe në Shqipëri del dhe thotë se unë nuk kam interes të jep një parti demokratike, se këtë tha. Dhe sigurisht kjo shëmti, nuk mbaron këtu. Kjo do të vazhdojë, sepse mungesa e demokracisë në një parti, denigron të gjithë sistemin.

Lubonja: Kjo nënkupton se do të krijosh një parti të re, këto janë pyetjet që kanë njerëzit.

Blushi: Doja që njerëzit fillimisht ta kuptonin këtë gjë, sepse është pak e vështirë të kuptosh nga jashtë se çfarë ndodh brenda një partie. Unë u përpoqa aq sa munda. Nuk është se ai debat duhet apo s’duhet zgjedhje në parti, spati interes. përkundrazi, pati interes. Të them të drejtën e kam humbur shpresën. para tre katër muajsh, ndoshta mendoja se mund të ketë një pikë kthese. Dhe çfarë kërkova unë; Në PS të ketë zgjedhje. A ka njeri që mund të thotë jo? E thanë ata, morën vendim që nuk ka zgjedhje.

Rakipi: Të gjithë u zgjidhën aty, përveç kryetarit.

Blushi: Morën vendim se nuk ka zgjedhje. Kështu është apo jo Fatos.

Lubonja: Nuk është puna e zgjedhjeve, është tek vizioni apo fryma e partisë. nëse bëhet fjalë për zgjedhje, ato duhen zgjedhje rrënjësore, për ta transformuar.

Blushi: Nga liria për të zgjedhur fillon dhe ndryshon gjithçka. Nëse nuk kemi lirinë për të zgjedhur, çfarë kemi tjetër? Unë besoj që shanset që kjo parti të ndryshojë deri në zgjedhjet e ardhshme, janë të pamundura.

Lubonja: Mendoni se ka degraduar kjo parti?

Blushi: Mendoj se të dy partitë e mëdha, që janë në anën e të njëjtës monedhë, janë shumë të ngjashme, në kuptimin e demokracisë, raportet që kanë me drejtësinë, raportin që kanë me të varfrit, me të pasurit. Do mendimin tim? Dy parti që na qeverisin sot nuk janë parti, janë parti të të pasurve. Shqipërisë i mungon një parti të shtresës së mesme dhe të të varfërve. PS-ja dhe PD-ja nuk janë njëra majtas dhe tjetra djathtas. Janë të dyja vertikale dhe janë parti të të pasurve.

Rakipi: Nuk duken as të pasurve…

Blushi: Janë e të kateve të larta. Kush e përfaqëson shtresën e mesme dhe të të varfërve? Për mua askush, asnjë nga partitë që ka fuqitë të marrë vendime. Sigurisht mund të ketë një parti periferike, por ajo nuk ka as fuqi. Ky kontingjent njerëzish, në mos në këto zgjedhje, në mos këto të vitit 2017, padyshim që për tre katër vjet, do përfaqësohet në Parlament dhe do të ketë mundësi të kushtëzojë partitë e mëdha dhe do ti bëjë akoma më të vogla.

Në Rusi, influenca Amerikane dhe e Perëndimit është e kufizuar. Nuk ka mundësi që ti bëjë presion popullit. Kam parë një dokumentar para 7 apo 8 vjetësh. Para Obamës, Xhorxh Bush shkoi në Dubai për vizitë. Ndër të tjera ai tha; Mirë është që të merreni pak me të drejtat e njeriut. Tu jepej mundësi qytetarëve të Dubait që të votojnë. Pse? E di pse, sepse në Dubai nuk ke të drejtë vote. Nëse ti je qytetar i atij vendi, ti nuk voton për qeverinë e atij vendi. Dhe BBC bëri dokumentar dhe shkoi e pyeti ca të rinj: Ju jeni të rinj, jetoni shumë mirë, a e keni problem se ju nuk keni të drejtë vote? Jo mo fare thanë ata. Pse duhet të votojmë ne! Populli nuk donte të votonte. Ne nuk hyjmë në këtë pjesë të votës. Prandaj ne kemi pasur më shumë progres, kur kemi pasur më shumë demokraci. Dhe sa herë demokracia në Shqipëri është mbytur, kemi jetuar më keq.

Unë besoj se, edhe nëse qeveritë nuk na garantojnë dot rroga më të larta, pensione më të larta, çmime më të lira, të paktën të na garantojnë më shumë liri. Kjo nuk po ndodh. Në tre vjet, liritë tona po kufizohen. Nëse kryeministri thotë shko bëj parti që mua të më ndryshosh mendjen, e si mund të jetë kështu.

Lubonja: Kryeministri ynë është në mendësinë e Dubait, s’ka nevojë për votat. Ideja është që të kemi shpresë të SHBA-ja, që të na shpëtojë nga kjo situatë, nuk na shpëton sepse ata shohin interesa më të rëndësishme sesa shqiptarët që thonë mirë e kemi këtë.

Blushi: Ata mbeten eksportuesi më i madh i demokracisë në botë.

Lubonja: Unë nuk mendoj se demokracia eksportohet, unë mendoj se demokracia fitohet. Eksportohet, por dështon.

Blushi: Në rastin tonë Fatos, demokracia është mall importi.

Lubonja: E kam fjalën çfarë mund të bëjmë ne, se unë jam shumë skeptik.

Bushati: Unë do të ndalesha te shprehja e Blushit që tha që unë vetë jam në proces higjienizimi, katarsis mund të thoshte Nano. Unë e kam lexuar më vëmendje librin e zotit Blushi, ku kam gjetur vërtet propozime shumë interesante. Edhe një konstatim interesant të gjendjes. Po të shohësh panoramën që ju jepni atje, duket një Shqipëri e zymtë, ku 15 përqind e shqiptarëve jetojnë me 2.5 USD në ditë, një Shqipëri ku ikin 100 mijë vetë, sa një qytet sa Elbasani, një Shqipëri me 10 përqind të familjeve jetojnë me ndihmë ekonomike, një Shqipëri që duhet të importojë 800 milionë euro ushqime, etj., etj. Por në këtë panoramë të zymtë që ju i bëni Shqipërisë, pastaj kur e lidh këtë me diskursin tuaj publik, duket sikur kemi vetëm dy fajtorë:  Ramën dhe Berishën, dhe ata pak njerëz që i mbështesin. A mendoni ju, sepse nuk ju kam dëgjuar kurrë, të godisni ata që i quani oligarkë? Pra ata që në një fare mënyrë janë të lidhur pazgjethshmërisht me Ramën dhe Berishën. Mbaj mënd se Presidenti i fundit në Francë, kur u zgjodh tha se unë jam kundër të pasurve dhe më votoni për këtë. A e shihni ju, jo si një binom i së keqes, Berisha-Rama, por edhe si një trinom që përbëhet nga këta oligarkë, se nuk ju kam dëgjuar kurrë këtë pjesë të sistemit që është e rëndësishme po aq sa këta?

Blushi: Unë sapo e thash që dy partitë e madhe nuk janë parti të të varfërve, por janë parti të të pasurve.

Rakipi: I pasur mund të jesh, po flasim për oligarkë.

Bushati: Flisni për Elvisin…

Blushi: Çfarë është Elvisi? Një oligark lokal.

Bushati: Këta njerëz që marrin pallate në Tiranë, që kanë bërë media paçavure, janë njerëz që njerëzit i njohin njësoj si Berisha dhe Rama. Duket sikur ju keni një lidhje apo ngurrim për ti goditur këta me të njëjtën temë dhe me të njëjtën masë.

Blushi: Unë besoj se nuk bëhesh dot oligark, se jo çdo i pasur është oligark. Oligark është një i pasur që kontrollon sistemin. Unë nuk kam gjë me të pasurit, oligarku është më shumë se i pasur, është njeri që kontrollon shtetin përmes pasurisë. Po këta janë pasojë, nuk janë shkak. Ti nuk mund të kthehesh dot oligark, nëse nuk të ndihmoj unë. Pra, unë jam shkaku dhe ti je pasoja.

Bushati: Është e kundërta.

Blushi: Mendoj që jo. Nëse ka oligarkë, këta janë tregues i dobësisë së sistemit, i faktit se drejtësia nuk ekzistin. Këta janë oligarkë, një monipulist në llojin e vet. Në ndërtim, në naftë, në media, në tregti. Është një monipulist me lejen e shtetit. Unë flas gjithmonë për të luftuar monopolet. Pra, unë shkoj te shkaku.

Lubonja: Edhe një që korrupton shtetin, ka fuqi dhe e korrupton.

Blushi: Shteti e lejon të korruptohet nga ai. Shteti ka qejf të kapet, nëse shteti nuk do, nuk kapet.

Bushati: Nuk jam dakord.

Blushi: Shteti është shkaku. Oligarkia është pasoja.

Bushati: Të bëhemi konkret. Kush është frika e publikut. Publiku shqiptar është zhgënjyer nga lëvizjet e reja, që nga mjafti deri te KOP-i. Pse e them këtë? Gjithmonë ndaj çdo gjëje të re që lind ka një lloj skepticizmi që na vjen nga e shkuara jonë e hidhur. Ju po mundoheni të krijoni një alternativë të re kundër sistemit, por vetëm kundër sistemit politik. Dhe duket sikur keni një flirtim me pjesën mediatike, se nuk dëgjojmë denoncime nga ju, nga biznesmenët.

Blushi: Pse jam në flirt, duhet të kesh prova pse jam në flirt.

Bushati: Sepse, nuk i denonconi. Çfarë do të ishte një alternativë e re, po të mos shfaqej në këto televizione dhe po të mos financoheshe nga këto biznese që financojnë edhe Ramën dhe Berishën. Pra, si mund të ngrihemi në këmbë, a ekziston kjo frikë për ju dhe ju ka detyruar të bëni kompromis dhe ju kanë detyruar të heshtni edhe ndaj këtyre faktorëve që janë po aq të zinj të shoqërisë shqiptare dhe janë bashkëfajtorë në këto shifra që përmendët.

Blushi: E para nuk ka fakte se unë kam heshtur për çështje që unë do të duhej të kisha folur më fort. Isha në Lezhë para pak ditësh. Njëri më tha një shprehje të paparë: Ishin dy miq këta edhe takuan një shok. Edhe ai u ankua se kohët e fundit kishte shumë zbokth. Edhe ne i thamë se çfarë halli ke? Më tha se më duket se kam zbokth, ngaqë kam stres. Atëherë njëri nga këta të dy i tha, nëse ke zbokth, merr një shampo antizbokth dhe të ikën. I tha ky, ore je mirë? Ti duhet të kurosh stresin që të kurosh zbokthin.

Nëse mendojmë se zbokthi është pasojë e stresit. Edhe kjo çështje kështu është, oligarkia është pasojë e një qeverisje të dobët, të korruptuar që nuk ndëshkohet dhe kërkon favorizim kronik perpetum. Dhe ne kemi ardhur në një favorizim perpetum të oligarkisë, prandaj kemi aq sa kemi oligarki. Kemi njerëz që kthehen si me të majtën ashtu edhe me të djathtën. Nëse qeveritë krijojnë një model, që mbrojnë shtresat në nevojë, natyrisht që oligarkët do të dobësohen. Unë nuk po them që mos të ketë të pasur, Shqipëria duhet të ketë më shumë të pasur seç ka, se nëse ka të pasur, ka më shumë mundësi për të ndarë pasurinë. Por oligarkia mund të luftohet në Shqipëri vetëm me drejtësi, me mbrojtje të interesit publik dhe mbrojtjes të shtresave nën nevojë.

Bushati: Kjo është e gjithë teori dhe nuk është shembulli.

Blushi: Shembullin nuk kam si ta jap dot. Ju ka munguar gjatë gjithë periudhës tuaj.

Lubonja: Ky debati është nëse oligarkia apo politika, është veza-pulën apo pula-vezën.

Blushi: Nuk është kështu, politika pjell oligarkinë.

Lubonja: Marksi thotë që politika është shprehje e koncentruar e ekonomisë. Është struktura që na thoshin dikur, dhe kjo nuk mohohet sot.

Blushi: S’kishim oligarki në vitin 1991, e krijuam rrugës.

Lubonja: E vërtetë, ama u ndërrua sistemi. Ideja ime është këtu që nëse do ti qëndrojmë idesë për në kapitalizëm, jo në socializëm, që baza ekonomik, ne mënyrë si ndërtohet ekonomia, edhe dëshira e njeriut për tu pasuruar, nëse kjo bazë ekonomike fillon dhe bën politikë, ndërton superstrukturën, çfarë ndodhi në Shqipëri? Në vitet 91-97 ne kishim në Shqipëri një inerci të regjimit autoritar të komunizmit, i cili mbajti televizionin publik, u ndërtuan ato piramidat. Po piramidat ishin një elementë i rëndësishëm. I lejoi Berisha. Këta sponsorizuan mediat, fushatat elektorale dhe ndanin paratë me politikën. Këtu s’mund të thuhet kush e ka fajin, ky apo ai.

Blushi: Pyetja është si zgjidhet, ne votojmë oligarkët apo për qeverinë? Ne duhet të ndryshojmë qeverinë që të ndryshojmë oligarkët.

Bushati: Mund ti godasim të dyja kur bëjnë krime të përbashkëta.

Blushi: Ne nuk votojmë për oligarkët, por ne blejmë nga ata. Për qeveritë votojmë ose nuk votojmë.

Lubonja: Mendoj se nëse flasin për një ndryshim të sistemit, që rasti ekstrem është i socializmit që hoqi pronën privatë, hoqi mundësinë që ti mund të kapesh, sigurisht nuk jemi këtu, që tu heqësh mundësinë njerëzve për tu pasuruar, në mënyrë që këta nëse janë të korruptuar mund të na kapin, por disa shtylla ne i kërkojmë edhe ndaj jush si politikan, që te jemi garantuar. Janë bërë tentativa që kanë dështuar. Ishte një tentativë, në periudhën pas piramidave, pasi Nano tha media është e lirë, të gjithë këta oligarkë i investuan paratë e tyre në media, u bënë të fuqishëm nëpërmjet mediave, në stilin Berluskoni, duke kapur median mes shantazhimit dhe propagandës, u ndërtua një sistem, si konflikti i interesave. Kush ka media të mos ketë mundësi të marrë tenderë, ka pasur debate, që kush ka media të mos marrë leje ndërtimi për pallate. Mirëpo e gjitha kjo dështoi. Pse? Se s’donte Edi Rama apo Sali Berisha, apo se këta ishin aq të fortë sa i hiqnin nga pushteti Sali Berishën. Si ta zgjidhim. Kjo që themi ne është sëmundja, tani le të gjejmë ilaçin.

Nëse Ben Blushi formon një parti socialiste, që tenton që të përfaqësojë të papërfaqësuarën, mëqe oligarkët janë të përfaqësuar nga dy parti të mëdha, atëherë këtu do të shkojë lëvizja e qartë me një ide të qartë, se çfarë me ndan mua nga këto parti të oligarkëve dhe si të besojnë njerëzit që do përfaqësoj interesat e të papërfaqësuarve. Do të sugjeroja, që të pakësohet pushteti i të pasurve në vendimmarrje, edhe në SHBA, janë bërë studime, në 1500 e ca vendime, shtresa e mesme dhe e varfër është kundra atyre vendimeve, por ato vendime janë marrë. Fundja fare se ato janë firma që kanë bërë “Boeing”, apo “Microsoft”, ka bërë këtë, po ne kemi 1 përqind kriminal që janë pasuruar me drogë.

Rakipi: Z.Blushi, janë 5 emra majtas dhe 5 emra të djathtas, por edhe herë majtas dhe herë djathtas. Përfshirë edhe pjesën e medias.

Blushi: Merr parlamentin e Shqipërisë dhe kryetarët e bashkive. Këta janë njerëzit që kanë pushtetin. Sot të bëhesh deputet, dhe një nga gjërat që refuzoj, s’të pyet njëri ç’farë shkolle ke, çfarë pune ke bërë, por të pyesin sa lekë ke. Të pyet ai që të vë. Çdo të thotë, Parlamenti i Shqipërisë, detyrat e larta publike, po i mbeten gjithmonë e më shumë të pasurve. I ke parë sa deputetë kalojnë sa nga PS tek PD, janë 10 përqind, aty janë edhe kryetarë bashkish, rasti klasik është ai i Kukësit. Ishte kryetar i PD-së më tre mandate dhe ishte kandidat i Rilindjes. Pyetja që ngrihet është se skam parë as në Itali, Francë apo Gjermani, që ti kaluake nga unë tek kundërshtari im brenda natës. Kjo s’mund të ndodhë. Përse? Sepse ka një hendek ideologjik, e majta me të djathtën. Këtu nuk ka, ka vetëm një hendek pasuror dhe prandaj kalon sa tek e majta, tek e djathta, si Hasan Halili. Sepse ti je brenda klasës, je në katin e fundit të Titanikut, ky është thelbi. S’ka dallim Rilindja me PD-në. Tani, do të thosha prapë këtë. Si do të arrijmë dhe kjo do ishte detyrim, që edhe ai që është i varfër, apo i mesëm por është i talentuar, ai të ketë mundësinë që të përfaqësohet, por kjo po pakësohet çdo ditë. Një i varfër që mund të ketë talent, s’ka shans të marrë detyre publike.

Lubonja: S’mund të bëhet dot as artist, apo të marrë shkollë të lartë.

Blushi: 90 përqind e popullsisë është pa përfaqësim, si mund tu japim të drejtë atyre që të përfaqësohen, të drejtojnë.

Bushati: Kjo është vetëm njëra anë e problemit, absolutisht nuk është pak dhe që kjo gamë të zgjerohet janë të mirëpritura forcat e reja, që këto të lindin, duhet të kenë besueshmëri. Sepse ju mundoheni që kritikën e sistemit, ta bëni tek establishmenti politik, ndërkohë që shqiptarët janë të mërzitur më shumë se tepër se kaq. Për një shqiptar është normale që ndërtuesi i kapanonit të Gërdecit të jetë njeriu i parë që Edi Rama i jep lejen e parë kur të vijë në pushtet. Për një shqiptar është normale që për tetë vjet me radhë ti bëjë propagandë që kemi një qeverisje të mirë dhe pastaj… Kush është zgjidhja? Fillon nga besueshmëria, nëse dikush do të pjellë diçka të re, nuk është aq kritik edhe ndaj kësaj pjese të kastës që mund të mos ketë veshur kostumin e deputetit, apo të ministrit, por është aq i fuqishëm në këto vuajtje të shoqërisë, është shumë e vështirë të bëhet i besueshëm. S’është e lehtë të godasësh Ramën e Berishës, por s’është edhe aq e vështirë. Kurse ti shohësh si një pjesë bllok të sistemit, bashkë me oligarkët apo mediat e tyre, bashkë me njerëzit që ndajnë paratë, dhe këtë unë po shoh që ju nuk e e bëni. Është frika se po të godas sistemin në bllok, sistemi më nxjerrë jashtë. Mediat e sistemit nuk më përkrahin më, biznesmenët e sistemit nuk më financojnë më, pra do zgjedhim midis mbështetjes te paterica e sistemit të vjetër, apo do i flasim asaj pjesës së shoqërisë të papërfaqësuar.

Blushi: Është si ajo puna e zbokthit, duhet të kurosh stresin. Nuk mund të kurohet stresi ma shampo. Ne nuk votojmë për ndërtuesit, apo oligarkët që kanë mediat në dorë, ne nuk votojmë për një njeri që ka mineralet në Shqipëri. Ne votojmë për qeverinë, qeveria duhet ti rregullojë këto gjëra të pamerituara.

Lubonja: Problemi i besueshmërisë është i besueshëm. Sepse nëse ju kujtohet që Berisha në 2005 u mbështet se foli për çmontimin e baronëve të drogës, biznesmenëve të lidhur me politikën  dhe kjo krijoi besueshmëri. Se, përderisa flet, do ti çmontojë. Dhe çfarë bëri, bëri pakt me ta. Është e njëjta gjë në thelb me atë që ka ndodhur në Itali dhe vende të tjera. Ato janë lëvizje anti kastë dhe anti sistem. Sot mund të marrë Romën, Beppe Grillo. Unë mendoj se kjo nuk është çështje individi. Çdo individ mund të bëjë diçka, por them se Shqipëria për fat të keq është e dënuar që të ketë në minorencë, edhe Blushi është i dënuar të ngelë në minorancë përballë këtij sistemi dhe mendimi apo zgjidhja ime, është që ne nuk do na vijë shpëtimi nga ky sistem nëpërmjet forcave demokratike që mund të ngrejë X apo Y, që i ka mundësitë, jo se s’kemi individë të vetëm. Por edhe vetë ekonomia që është ndërtuar, kur është e gjithë ekonomia e kapur, as fëmija s’ka ku të hajë, do të hajë te sistemi. Mendimi im është që shpresa jonë është që të bjerë sistemi, të dështojë, siç dështoi komunizmi.

Blushi: Ka filluar të bjerë, sot është më i dobët se para tre vitesh.

Lubonja: Mund të bëhet më arrogant kur dobësohet, më i dhunshëm.

Blushi: Mund të bëhet. Pse është më i dobët? Sot Shqiptarët nuk e mbështesin këtë duopol, apo tripol partish, e mbështesin më pak se para tre vitesh apo para pesë vitesh.

Lubonja: Duhet të bjerë i gjithë ky sistem, me gjithë ekonominë që kemi. Dhe këta pasanikë që kemi janë me borxhe dhe ne nuk bëjmë dot transparencë dhe këta s’janë të pasur dhe mund të shkojmë si në kohën e piramidave. Se edhe piramidat ndërtuan një sistem dhe ra sepse, ikën njerëzit për lesh, ngelën pa lekë. U ngritën njerëzit, ky është rreziku që kemi ne.

Rakipi: Nëse Edi Rama do të dërgoj në Parlament draftin për reformën, ju do ta votoni?

Blushi: Absolutisht që do ta votoj. Unë kam të paktën gjashtë muaj që them në Parlament që drafti do të vonohet për shkak se të dyja palët duan që ta inxhinierojnë reformën në drejtësi dhe kam thënë për këtë shkak do të vonohet dhe po vonohet. Natyrisht ditën që vjen, që sot, vota ime është pro reformës. Sepse nuk ka rrugë tjetër. Ky sistem që vjen shpresoj që të jetë më i mirë sesa ky që kemi. E para mund të krijojë pak më shumë entuziazëm, ku njerëzit do të thonë dale se paska përpjekje, pavarësisht se inxhinieruan apo e manipuluan dy partitë e mëdha. E dyta ka një masë garancie më të madhe se mund të jetë më pak i monitoruar nga faktori ndërkombëtar, çka na jep disa arsye se mund të kemi pak më shumë drejtësi për të ndëshkuar ata që nuk ndëshkohen. Se ndëshkim për të varfrit në Shqipëri ka pasur në 100 vitet e fundit, vetëm të varfrit janë ndëshkuar. Të pasurit nuk janë ndëshkuar.

Rakipi: Lubonja, pse jeni kundër kësaj ideje?

Lubonja: Vetë Blushi përdori fjalën inxhinierim, por ai tha se unë do të votojë reformën në drejtësi, e cila është e inxhinieruar.

Blushi: Po kjo nuk varet nga unë Fatos.

Lubonja: Tani problemi është si dhe pse është inxhinieruar. Një nga format është edhe kjo. Që krijojmë një drejtësi që s’na prek as ne, as ju. Ky ka qenë inxhinierimi i deritanishëm. Dhe pyetja që më ngrihet mua, po nëse bëhet fjalë për një inxhinierim që heq dorë nga teza nuk të prek as ty as mua, por unë të fus vetëm ty, për dënim selektiv. Pyetja është, cila është më e mirë? Një drejtësi selektive, apo një drejtësi.

Rakipi: Kjo drejtësi kështu ka qenë gjithmonë z.Lubonja. S’të prek ty, s’më prek mua.

Lubonja: Ideja ime është kjo që inxhinierimi ka qenë se ne nuk prekim këta, kapim popullin siç tha Blushi. Pra një marrëveshje me drejtësinë. Tani, pikëpyetja që sot ngrihet është që, mos inxhinierimi që po bëhet, është që e do kryesisht e do njëra palë mazhoranca për të bërë një dënim selektiv, për të futur dy tre në burg, pasi faktori ndërkombëtar e ka shumë të rëndësishme reklamimin që filloi drejtësia dhe se po arrestohen ministra apo ish-ministra. Në këtë situatë ne jetojmë edhe me një frikë më të madhe nga pushteti, jo më të vogël, se nuk do na prekë. Dhe unë mendoj se qëllimi është ky. Po të dëgjosh retorikën e Edi Ramës, gjithmonë sa herë është në një situatë të vështirë, thotë se prisni reformën në drejtësi, sepse sa të marr drejtësinë unë ju, jua tregoj vendin. Kjo është retorika me nëntekst e Edi Ramës. Këtu vijmë te ndërkombëtarët që na thonë se janë garantuesit.

Blushi: Më mirë kjo e inxhinieruara e re, apo e vjetër?

Lubonja: Unë them e vjetra.

Blushi: Është e pamundur, se kjo nuk funksionoi.

Lubonja: Ka nivele drejtësia.

Blushi: Kë zgjedh mes dyshimit dhe provës.

Lubonja: Kë zgjedh midis një gjykatësi që lë dy fajtorë jashtë dhe një tjetri që njërin e lë në burg dhe tjetrin i lë hapësirë të lirë që të bëjë krime.

Blushi: Unë këtu nuk po mbroj Edi Ramën, por opinionin publik.

Lubonja: Aktiviteti i Edi Ramës në të gjitha institucionet që ka marrë ka qenë pikërisht reforma ose ndryshimet strukturore, jo për ta bërë më të mirë, por për të vënë njerëzit e vet. Kemi tre herë më shumë plantacione droge.

Blushi: Po të ishte deputet, do e votojë këtë reformë?

Lubonja: Jo.

Blushi: Me Çfarë kauze?

Lubonja: Me kauzën e parë që unë jam kundër idesë që do ma bëjnë drejtësinë ndërkombëtarët se është fyerje.

Blushi: Ne kemi dështuar.

Lubonja: Atëherë hiqni dorë si klasë politike.

Blushi: Mungesa e drejtësisë të çon në anarki totale ose oligarki perpetum.

Lubonja: Krijo një lëvizje. Një lëvizje e re që kërkon të lindi, pikërisht duke parë se klasa politike kërkon ta sigurojë drejtësinë ndërmjet ndërkombëtarëve, thotë se ne duam që drejtësinë ta ndërtojnë shqiptarët, nuk e votojmë këtë reformë, pasi partia jonë, mendon që drejtësia organizohet. Kjo është dështim që t’ia japë ndërkombëtarëve.

Blushi: Ky proces mund të vonojë 10 vjet Fatos. Ne kishim Lulzim Bashën këtu dhe ai tha që ne jemi që të ketë më shumë rol të ndërkombëtarëve, por nëse Shqipëria pas 25 vitesh kërkon të rritet roli i ndërkombëtarëve, ky është dështim i klasës politike. Më mirë të krijohet një klasë e re politike.

Blushi: Ndërtimi i një klase të re politike kalon nga dy faktorë. E para nga një vend më pak i drejtë që ndëshkon klasën e vjetër politike. Nëse nuk ka drejtësi, klasa e vjetër politike nuk ndëshkohet dhe e dyta nga shpejtësia e këtij procesi. Ne mund të futemi në anarki dhe ajo nuk është larg, për dy tre vjet. E di ça skenari ka në Shqipëri për dy tre vjet, një skenar katastrofal.

Lubonja: Ke një kastë politike që është mbështetur nga paratë e drogës. Edhe Elvis Rroshin që ke në Kavajë, se shpëton drejtësia.

Rakipi: Cili është skenari?

Blushi: Nëse vazhdojmë kështu, do ketë anarshi totale, ose anarki që se mundim dot edhe për 20 vjet. Kjo që ne kemi s’është gjë fare. Skenari që po ndodh në Shqipëri është kjo; Nëse s’ka drejtësi, s’ka shpresë dhe njerëzit po ikin nga Shqipëria e cila po zvogëlohet.

Rakipi: Ndërhyrja e perëndimorëve në reformën në drejtësi, ka krijuar një perceptim se duhet të penalizohet Sali Berisha dhe Ilir Meta. Para dy ditësh, unë shikoja kryeministrin Rama që kishte shkuar te Spitali “Nënë Tereza” dhe po promovonte një PPP, siç i thoshte ai. Qendra në spital është ndërtuar nga paratë e Bankës Botërore dhe të OBSH-së. Në shëndetësi janë koncesionuar mbi 500 milionë euro. Kryeministri ka marrë paratë e Bankës Botërore dhe të OBSH-së, zoti Blushi, dhe ia ka dhënë privatit, i cili është dhëndri i një autoriteti të rëndësishëm në PS.

Lubonja: I Gramoz Ruçit.

Rakipi: Nuk e di. Dhe, kryeministri thotë se injorantët kanë dalë kundër dhe në publik dhe na thotë të gjithëve “ja ku e keni”. Atë nuk e ka ndërtuar ai, ato janë para të marra nga Banka Botërore.

A duhet tu themi ne këtyre perëndimorëve që e duan këtë reformë, se çfarë po ndodh sot në Shqipëri?

Blushi: Perëndimorët na ndihmojnë të krijojmë një sistem që funksionon. S’mund të marrin vendime në emrin tonë.

Rakipi: Që të koncesionohet i gjithë vendi dhe paratë të përfundojnë në xhepat e pesë njerëzve. Këtë duhet ta dimë nga ty zoti Blushi. Përderisa ndërkombëtarët kanë hyrë kaq thellë, duhet të thonë se kush po vjedh sot në Shqipëri.

Blushi: S’janë gjykatës ata. Ata po të ndihmojnë që të krijosh një sistem.

Rakipi: Ata po shkojnë si gjykatës në çdo zyrë, po bëjnë mbledhjet e grupeve parlamentare…

Blushi: Thirre atë, unë nuk jam ai. Unë po jam mendimin tim.

Lubonja: Teza ime është shumë e thjeshtë. Në situatën që jemi, më mirë dy banda se një bandë. Unë po marr një situatë konkrete, sigurisht që s’jam me bandat. Them të nisë forcë e re, por në këto kushte, më mirë dy banda se një bandë e vetme siç ishte Enver Hoxha. Tani, problemi që kam unë me këtë reformë dhe frika që kam unë është ky. Ju e keni parë që Sali Berisha denoncon edhe gjëra të rëndësishme, Shullazi etj., etj. Dhe, në perceptimin popullor, të të pakënaqurve, thonë që shumë mirë që është Sali Berisha se të tjerët nuk i thonë dot. Unë nuk jam dakord me këtë, pasi duhet të ndërtojmë shtetin ligjor, të shkojmë të denoncojmë tek organet ligjzbatuese. Në momentin që ti ke drejtësi, edhe këtë bandën tjetër, kërkon që t’ja mbyllë, në një formë apo formë tjetër, mendon se mund të na sjellë më shumë apo më pak liri. Kur njëra bandë kap drejtësinë për ti mbyllur gojën bandës tjetër që thotë ca të vërteta dhe në të tjerët jemi komplet të pambrojtur nga asnjë lloj bande, atëherë shkallët e lirisë janë më të larta, perspektiva që ne të ecim edhe më përpara. Ti që do të krijosh një parti të re, do të kesh më shumë apo më pak hapësirë, nëse është një bandë që kontrollon gjithçka.

Blushi: Unë kthehem aty ku e nisëm, ky sistem që kemi është më i keq nga ai që mund të kemi, pavarësisht nga shkalla e kapjes së sistemit të ri, apo mungesës së profesionalitetit, se edhe ata shqiptarë janë. S’do të marrim gjykatës suedezë apo norvegjez. Edhe ata shqiptarë janë. Të gjithë jemi të kontaminuar.

Rakipi: A e keni vënë re ju, ndoshta gabohem unë, që për këtë reformë është shpallur i miri dhe i keqi. I miri është Edi Rama, dhe të këqijtë janë ata të opozitës.

Blushi: Ky është perceptimi që krijoi PD-ja, duke u mbrojtur në këtë mënyrë. PD-ja ka luajtur vazhdimisht. Unë mendoj se të dyja palët kanë pasur interesa që ta sabotojnë reformën, siç edhe e kanë sabotuar. PD-ja duke u mbrojtur, shtyje, shtyje dhe Edi Rama duke luajtur blofin në këtë rast pasi e dinte trajektoren e PD-së, unë mendoj se palët janë të dyja të acaruara nga reforma në drejtësi dhe sidomos nga fakti se një segment i hetimit në Shqipëri dhe i akuzës mund të jetë jashtë kontrollit të tyre politik.

Rakipi: Cili është gjykimi juaj për opozitën? Nesër ju mund të jeni në opozitë të pritshme, pasi i keni ditët e numëruara në mazhorancë. Me ato që keni thënë, jeni shpallur edhe juridikisht edhe si i tillë. Çmendoni për Lulzim Bashën, kryetarin e opozitës së sotme. A ia vështirëson apo lehtëson ai punët Edi Ramës?

Blushi: Unë mendoj se Sali Berisha dhe Edi Rama janë aleatët e vetëm të Edi Ramës në Shqipëri. Të vetmit. I pari e ndihmon me të shkuarën e vet, sepse terrori që po krijon kjo qeveri është se ne jemi e keqja më e vogël. Po nuk na votuat ne, vjen një e keqe më e madhe që është Saliu që e keni provuar. Sigurisht që kjo është pesha dhe guri më i rëndë që ka opozita sot

Rakipi: Ju jeni te ideja se prezenca e fuqishme e Sali Berishës në Partinë Demokratike po e mban peng vendin.

Blushi: S’më intereson se çfarë bën Saliu në PD. Shqiptarët po e vuajnë këtë gjë. Duhet të vijë shumë shpejt çështja që mund të kesh mundësi të zgjedhësh midis Rilindjes dhe PD-së, mes Ramës apo Saliut, të dy nga 25 vite janë në pushtet dhe s’kanë çfarë ti japin më këtij vendi, po të zgjedhësh një të tretë, të katërt apo të pestë nuk ka rëndësi. Kjo është nevoja jetike dhe strategjike që ka Shqipëria sot.Nëse ka më shumë drejtësi, reforma në drejtësi mbase nuk do të ndëshkojë, por mund të krijojë një habitat më të mirë frike që politikanët të mos abuzojnë apo vjedhin.

Rakipi: Z.Blushi shpesh kritikët tuaj brenda PS-së ju krahasojnë me Sali Berishën, ose tre B-të thonë ata (Berisha-Basha-Blushi). Çdo tu thoshit atyre?

Blushi: Kujt?

Rakipi: Taulant Balla e artikulon, por edhe e njerëzve të tjerë që nuk e artikulojnë.

Blushi: Kjo është si të them unë që e ke kollaren e kuqe dhe ne bëjmë një emision për një budallallëk. Këta janë njerëz që s’janë në referencë, këta s’kanë mendim, këta kanë gjuhë. Unë bëj debat me njerëz që kanë mendim. Këta që më citove s’kanë mendim, por vetë gjuhë. Mendimin e kanë të deleguar. Ka dy lloj palë qeniesh, një palë qeniesh që mendojnë me kokën e vet dhe një palë qenie që mendojnë me kokën e shefit. Këta s’kanë kokën e vet. A ka arsye që unë të bind shqiptarët se unë nuk jam Sali Berisha? Po i futa kësaj rruge, nuk mbaroj.

Lubonja: Mu kujtua diçka, thoshte njëri, që ne kemi vetëm një detyrë që të perifrazojmë shokun Enver.

Blushi: Po këta janë gjuhë.

Rakipi: Zoti Blushi, dekriminalizimi është një moment i rëndësishëm që duket se është fituar nga PD-ja, por mua më duket se kjo është maja e ajsbergut. Një Parlament i mbushur me njerëz me rekorde kriminale, institucionet më të rëndësishme të vendit kanë në pjesën e epërme të tyre njerëz me rekorde kriminale, me të kaluar të dyshimtë etj., etj. Por, nuk ju duket se ky është një moment i gjerë. Përshembull, nëse këtu kemi njerëz, 10 apo 15 politikanë, që kanë vënë mënjanë shumë para, dhjetëra milioa euro, kanë vjedhur vendin. Përse Elvis Rroshi qenka më kriminel se këta?

Blushi: Ku ndryshon Elvis Rroshi nga një ministër, i djeshëm apo i sotëm? Elvis Rroshit i është provuar fajësia dhe ligji e ka kapur në konflikt, pra ka një krim të kryer dhe duhet të lërë detyrën. Dikujt tjetër nuk i është provuar fajësia, ditën që do ti provohet, nëse nuk ikën nga detyra, pastaj është detyra jonë, duhet të dalim në rrugë. Unë po të isha qytetar i Kavajës, s’do ta pranoja.

Rakipi: Zoti Blushi, pasuritë e këtyre njerëzve janë fare të dukshme, lidhjet e tyre me biznesin janë fare të dukshme.

Blushi: Kur të provohen. Duhet një drejtësi e pavarur për të provuar këtë gjë. Populli të ndëshkon për arsye politike, drejtësia të ndëshkon për arsye ligjore.

Rakipi: Zoti Blushi, gjatë tre viteve qeveria është ndryshuar fare pak, në përjashtim të ndërrimeve të ministrave që ka bërë z.Ilir Meta për arsye të lëvizjeve taktike politike. Çfarë është performanca e kësaj qeverie?

Blushi: Ne jemi në vend i mjerë në këtë kuptim, se i bëjmë bilancin qeverisë duke pasur shputën e Berishës. Bilanci i kësaj qeverie, bëhet me çfarë sa vende ke hapur: 0. Sa u rrit ekonomia? Duhet të ishte rritja, nga 4 deri në 5 përqind, sot është 2.5 deri në 2.6, por projeksioni është akoma më keq. Sa investime të huaja kanë hyrë në Shqipëri? Kanë hyrë më pak se në Bosnje. Sa shqiptarë janë detyruar të emigrojnë? Jemi vendi i parë në Europë për shkallën e emigracionit dhe të dytët pas sirianëve. Po vala siriane po bie dhe do të dalim të parët në 6 mujorin e ardhshëm. Sa është mbrojtur interesi publik, spitalet, arsimi? Sa është shkalla e polarizimit pasuror? Kjo shkallë, pra e polarizimit pasuror, është katastrofë, e krahasueshme me vendet e Amerikës Latine, të cilat prandaj kanë shkuar në diktatura, për shkak të polarizimit. Nuk ka ekuilibër, shtresash, klasash dhe pasurie. Çdo të thotë polarizim social? Që sot kontribuojnë më shumë të vjetrit për buxhetin tonë të përbashkët sesa të rinjtë. E di pse? Sepse pasuritë i kanë të vjetrit, dhe kjo është normale, dhe se ata punojnë më shumë. Sepse 7/10 të rinj janë të papunë. Në shoqëritë e tjera, punon i riu që të marrë pension gjyshi. Këtu te ne punon akoma gjyshi që i riu të rri pa punë dhe të jetojë. Dhe polarizimi i tretë territorial. A ka një qytet? Ndoshta Greqia në 10 vitet e fundit, që po polarizohet në këtë masë ekstreme. Çdo njeri që do të gjejë një punë, do të jetojë pak më mirë, vjen në Tiranë. Prandaj ky qytet po bëhet i pajetueshëm, pasi vendi është pa ekuilibër. Jeton në fshat, nuk ke polici. Jeton në fshat, nuk ke shkollë. Se dy veta kanë ngelur, shkolla s’ka arsye të hapet. Jeton në fshat, je totalisht jashtë kontrollit. Mund të mbjellësh kanabis, se aty policia nuk vjen.

Rakipi: Idetë e zotit Blushi, të dëgjuara për një kohë të gjatë në Parlament, në mediumet shqiptare ne i kemi parë dhe do i shohim. Por duket, z.Lubonja dhe z.Bushati që divorci i zotit Blushi me forcën politike me të cilën ka milituar për vite të tëra, ka mbaruar. A besoni tek një lëvizje e re e zotit Blushi?

Bushati: Unë mendoj se zoti Blushi nuk ka më fatin e zgjedhjes. Është i dënuar të shkojë drejt rrugës që ka nisur, pra e diçkaje të re, padyshim që ndryshe s’do të kishte sens. PS-ja është një parti që Edi Rama e ka kapur, një nga objeksionet më të mëdha që kam me Blushin, është ai dallimi që bën ndërmjet PS-së dhe Rilindjes, që për mua janë e njëjta gjë dhe janë njëjësuar. Por, problemi që unë kam, që besoj doli pak edhe nga biseda e sotme, nuk është më a duhet Blushi të bëjë parti të re, por cila do të jetë fizionomia e kësaj. Unë s’do të preferoja ta quaja as parti, se jemi të lodhur nga partitë politike. Unë s’do të quaja parti, por një lëvizje të re. Atë që pash unë sot dhe ajo që më shqetëson është se kjo s’duhet të jetë një lëvizje kundër Berishës dhe Ramës, por një lëvizje kundër kastës politike. Vetëm kështu do të fitohet një besueshmëri e madhe. Nëse e keni parë ju z.Blushi, shumica e kritikëve tuaj këto tre vjet, kur kanë dashur t’ju zhvlerësojnë argumentin, ju kanë hedhur vetëm një gjë, Blushi nuk është i besueshëm në kritikat që bën ndaj Ramës, se edhe më parë e ka kritikuar dhe më pas ka bërë aleancë. Nuk dua që i njëjti refren t’ju përsëritet tani, jo më ndaj Ramës, se ndaj tij i dhatë provat dhe s’ka kthim, por Blushi mund të jetë tolerant me kastën e këtij sistemi. E kam dëgjuar shpesh, që Blushi i bie Ramës kur është puna për ta kritikuar, po nuk përmend Ilir Metën, bosët e medias, oligarkët. Që ta kaloni këtë fazë, duhet të jeni i pamëshirshëm me këta.

Lubonja: Unë mendoj kështu, që deri pak kohë më parë, kam menduar se roli i Blushit ishte me efektiv brenda PS-së, të paktën para 6 muajsh. Jo se kam besuar në idenë që PS-ja ishte një gjë dhe Rilindja një gjë tjetër, por se kjo parti ka ca figura që kanë integritet. Ka një masë që dikush mund të dalë dhe të thotë stop. Me thënë të drejtën, tani e shikoj që aty s’ka burime njerëzore, Blushi mund ti shërbejë asaj partie duke i qëndruar brenda, në kuptimin që po qe brenda, edhe ca që janë me Blushin, do të votojnë atë parti dhe do të mbajnë këtë shpresën që them unë. Unë se mbështes këtë gjë dhe do të doja që të krijohej një lëvizje e re. Kur bëhet fjalë për një lëvizje të re e mendoj në dy aspekte, në një aspekt afatshkurtër dhe afatgjatë. Në afatshkurtër them se gjendja është shumë e rëndë dhe them se njerëzit duhet të bëjnë këtë lëvizjen e re. Mendoj se duhet një lëvizje e re brenda këtij konteksti. Duhet një lëvizje antisistem dhe kjo duhet parë në një nivel ndërkombëtar. Kudo në Evropë sot ka lëvizje të majta që janë antisistem, janë kundra kastave që janë ngritur, oligarkëve. Edhe në SHBA, Trump ishte antisistem edhe në Europë ka lëvizje. Kjo lëvizje duhet të krijojë një vizion që të bashkohen njerëzit, por është afatgjatë. Thotë njëri, që nëse do të kalosh oqeanet, futi dashurinë për oqeanet. Mos shko të ndërtosh barkën, se vinë e ndërtojnë vetë barkën ata. Në këtë mënyrë unë kështu e shikoj lëvizjen e mundshme të Blushit, pasi është më i ri se neve.

Rakipi: Një lëvizje antisistem, një lëvizje e re thotë Lubonja, ndërsa Bushati shkon më tej dhe thotë një lëvizje kundër kastës.

Blushi: Ne biem dakord vetëm për një gjë, që ka aq shumë pakënaqësi dhe herët apo vonë do të krijojë diçka të re. Kjo është e padiskutueshme Fatos dhe unë e besoj këtë gjë. Mos sot, pas një muaji, apo pas tre vitesh. Unë do i bashkohesha me shumë qejf një lëvizje që kishte dy qëllime; që mbron interesin publik dhe nxjerr sa më shumë njerëz nga varfëria. Varfëria është armiku jonë kryesor dhe çdo luftë që nxjerr sa më shumë njerëz nga varfëria, do të aksesonte oligarkët dhe do ti hiqte më shumë pushtet çdo qeverie, kushdo qoftë. Ti zoti Ylli, do një lëvizje që të bëjë lajm sonte, Bushati do një lëvizje që ndryshon tregun e mediave në Shqipëri. Fatosi e do antikastë. Kushdo që do të bëjë këtë gjë në Shqipëri, do të ketë sukses.

Rakipi: Duhet një lëvizje që kryeministri të mos thotë fajin e ka sistemi. Ne duam një lëvizje që të jemi brenda këtij sistemi.

Blushi: Unë mendoj që kaq shumë pakënaqësi, duhet ti vëmë një emërues të përbashkët. Kush është emëruesi i përbashkët: Është mbrojtja e interesit publik. 90 përqind e shqiptarëve mendojnë se tre partitë e mëdha nuk e mbrojnë interesin publik. Dhe çfarë sjell kjo: korrupsion, padrejtësi, deformim mediash dhe oligarki. Nëse në Shqipëri ndërtohet një lëvizje që në themel ka mbrojtjen e interesit publik dhe më pak ideologjinë dhe grumbullon njerëz të pakënaqur dhe të torturuar nga këto 25 vite, si majtas dhe djathtas, pavarësisht nga ideologjia, kjo mund të ketë një sukses. Mund të kushtëzojë partitë e tjera, të cilat sot janë më dobëta, po mos kujtoni se pas një viti do të mbyten apo do të shemben. Ky është një proces që sapo ka filluar dhe do ti bëjë presion me vota nga populli dhe presion nga drejtësia me ligj. Për fat të mirë, unë besoj, edhe për shkak se kemi klimën ndërkombëtare, siç ndodhi në vitin 1991. Klima ndërkombëtare po e favorizon këtë gjë, po ndodh në Itali, po ndodh në Spanjë, ndodhi në Greqi dhe sigurisht do të ndodhë edhe në Ballkan. Është duke ardhur shumë shpejt në Ballkan.

Rakipi: Është një lëvizje që mbron interesin publik dhe duhet të nxjerrë njerëzit nga varfëria, në këtë varfëri që është ekstreme në Shqipëri. Kjo është edhe ideja e Ben Blushit për lëvizjen e re që ndoshta do të marrë jetë në Shqipëri, në ditët, javët apo muajt që do të vijnë. Ishim në sezonin e fundit për këtë sezon, transmetuam një material filmik, ku 100 njerëz u përpoqën, rezistuan, qëndruan kundër kastës, në emër të lirisë, për një kohë të gjatë te Kodrat e Liqenit Artificial, megjithëse vendimmarrja është e një njeriu, e një autoriteti, e autotarizmit.

Më pas, ishim në studio dhe folëm nëse ka shpresë në këtë vend, një shpresë e cila ka filluar të vdesë, e lindur tre vjet më parë, po ndoshta do të kemi mundësinë që të lind një shpresë tjetër.Ky është emisioni që përmbyll sezonin, që filloi në shtator 2015 dhe përfundon sot. Këtë muaj do të fillojë një eveniment i madh, ku Shqipëria merr pjesë për herë të parë në finalet e një kompeticioni ndërkombëtar futbolli, siç është “Euro 2016”, që organizohet në Francë. Falënderoj të ftuarit të mi dhe do të ritakohemi në muajin shtator.

Komento