Të Paekspozuarit- “Reforma, një ballo me maska”
13.01.2016 19:54
Përditesuar: 15/01/2016, 8:16

“Të Paekspozuarit”, emisioni i gazetarit Ylli Rakipi sjell të enjte “Reforma – Ballo me Maska”.

Reforma në drejtësi. Këmbëngulja e perëndimorëve, konsensusi dhe pazaret.
A mund të pranoje politika Shqiptare të vetë-asgjësohet?

Te çmendur pas Venecias.

Reforme e importuar, roli i Ambasadorit Amerikan…

Cilët janë kundershtarët e reformës?

Të ftuar në studio: Fatos Lubonja, Andi Bushati, Ylli Manjani dhe Eduard Halimi.

Reformë apo ballo me maska? Gjithçka sot në mbrëmje politikanët dhe gazetarët, përballë Ylli Rakipit.

Disa nga deklaratat e të ftuarëve në studio

1. Lubonja: Nuk duhet ta fillojmë nga drejtësia por nga politika
2. Manjani: Trupa gjyqësore, mbrojnë njëri-tjetrin sistemi aktual është difektoz
3. Bushati: Ilir Meta më i shqetësuari nga reforma në drejtësi
4. Lubonja: Rama po përdor ndërkombëtarët për të kapur sistemin
5. Halimi: Rama do ti emërojë të gjithë drejtuesit për të kapur sistemin
6. Halimi: Do tëketë 30 emërime kyçe në drejtim të gjyqësorit
7. Bushati: Shoqëria Shqiptare është e kërcënuar nga pandëshkueshmëria

 

Intervista e plotë minutë pas minuti

Rakipi: Anglia nuk ka një kushtetutë të shkruar. Thjesht mbështetet mbi disa parime kushtetuese të pashkruara siç janë ‘sundimi i ligjit’ dhe ‘sovraniteti i parlamentit’. Kryeministri Shqiptar në disa intervista në vend, por sidomos jashtë Shqipërise, deklaron se të gjithë fajin e ka sistemi. Ka ndodhur që një gazetare Britanike ta pyes; “po ju a jeni pjesë e këtij sistemi?”.Në emër të sistemit ne përpiqemi të rregullojmë dhe ri-rregullojmë sistemin. Fajtor është gjithmonë sistemi. Lufta me sistemin na detyron te ikim prej ketij sistemi. Per 25 vjet ne Shqiperi nuk ka asnje te denuar te niveleve te larta pervec Fatos Nanos…etj etj  Britania ishte laboratori i demokracise liberale të mirëfillte, që prej mesit të shekullit 19.

Rakipi: ‘Shqiperi atdhe i dashur , ne s’te leme ty te varfer…’ Zoti Lubonja a e ke degjuar ndonjehere kete kenge? Zoti Minister, Komisioni i Venecias “evidenton se reforma nevojitet urgjentisht dhe se situata kritike justifikon zgjidhje radikale”. Ç’do të thotë zgjidhje radikale? A mund të shpjegoni për shikuesin e thjeshte çfarë është reforma në drejtësi sipas eksperteve?

Manjani: Jo përmbysje të sistemit të drejtësisë, pastrim nga të korruptuarit

Manjani: Sistemi aktual është difektoz

Rakipi: Të dashuruar marrëzisht me Venecian në fakt Komisioni i Venecias evidenton se reforma duhet urgjentisht dhe situata kritike justifikon zgjidhje radikale. Çdo të thotë zgjidhje radikale meqë edhe ju edhe partia juaj, opozita por edhe maxhoranca, pjesa tjetër PS, keni mbërritur në përfundimin se Venecia është përfundim i gjithçkaje, çdo të thotë zgjidhje radikale?

Manjani: Kërkohet në 2 drejtime zgjidhje e thellë, radikale, çështje termi janë dy shtylla. Së pari kemi kuptuar dhe të gjithë biem dakord se sistemi aktual është i pambrotjshëm, që do të thotë sistem strutkurë legjislacion, personel etj, ka shumë gjëra të kësaj natyre që janë të pambrojtura dhe nuk diskutohet më. Nuk i del për zot, të kuptohemi nuk flasim për një zerim të gjesë, është për një ndryshim themellor të rregullave të lojës, dhënies së drejtësisë, si shërbehet, që është thelbi si shërbehet. Pjesa e dytë sistemit të ri që duhet të ndërtojmë dhe ta bëjmë bashkarisht, nuk ka rrugë tjetër. Duhet ta pastrojmë nga njerëzit që nuk kanë moral që të shërbejnë në sistemin gjyqësor për arsye historike, publike të skandaleve të pasurisë së sjelljes së gabuar apo të gabuar me ligjin, kemi shkuar në një nivel korporatizmi, trupa gjyqësore e mbrojnë njëri-tjetrin dhe sistemi ka shkuar ne ekstrem të kësaj natyre në emër të një beteje. Dhënia e vendimit të padrejtë është anitkushtetuese, procedimi disiplinor, etj etj elementë të tjera që në vite po ti mbledhim. Ne nuk kemi çi bëjmë gjykatësve dhe prokurorëve, ky sistem ka prodhuar këto njerëz nuk shërbejnë, sistemi është difektoz dhe shtyllat janë shumë të rëdësishme për tu konsideruar.

Rakipi: E justifikon zgjidhjen radikale Lubonja?

Reforma në drejtësi, Lubonja: Po bëhet show, më mirë 3 banda se 1

Lubonja: Kur flas për sistemin nuk flas për drejtësinë po për të gjithë sistemin politik mediatik, juridik, ekonomik, i cili është i gjithi që duhet ndryshuar. Domethënë nuk është problemi që është vetëm drejtësia që çalon, edhe Xhafa tha që është ëpolitika që se ka lënë, tani po heq dorë politika pretendon ai. Këtu ka një shkallë, një strutkurë të tërë që punon keq, që nga një ekonomi kriminale që është ndërtuar mbi klientelizëm, që nga media që janë pjesë e sistemit dhe partive, dhe politika lart, ndërsa drejësia është aneks në këtë ndërtesë që kanë futur krimin. Gjithë kjo është ballo me maska, duan të gjejnë një alibi të drejtësia për ti vënë të gjithë kësaj klase. Nëse duam të korrigjojmë të keqen mos ta fillojmë nga drejtësia po nga diçka tjetër më radikale, më të suksesshme dhe atëherë vijmë se çfarë është kjo. Një lëvizje politike e cila ka dy forma, lëvizje politike në Greqi, Itali, Spanjë, bashkohet populli, nuk akuzon njeri as në Spanjë, as në Greqi, as në Itali që është drejtësia akuzon kastën politike se akuzon njeri drejtësinë, të bëjmë ndryshim ndaj një kaste. Në Afrikën e veriut bëjnë lëvizje që krijojnë kaos, ky është problemi ynë, ndërsa poltika bën ballo me maska kur tenton të thotë se shiko se e kanë fajin gjykatësit që I kemi emëruar dhe nuk na bëjnë gjë. Qëllimi tjetër, mendimi im është në këtë ballo këtë e përkthejmë luftë për pushtet midis 3 forcave politike ku ka pasur një marrëveshje të heshtur që drejtësia nuk do ti prekë këta, vetëm përiudha e parë e Berishës për të futur në burg Nanon, erdhi një moment tjetër që u krijua që se prekte më njeri njëri-tjetrin. Jemi në një moment që për arsye të luftës politike, edhe do krijohet një show që po ndodh diçka, në këtë show që për mua nuk ndërron asgjë. Ndrysho diçka për të mos ndryshuar asgjë.Rama që do të vendosë gjyqtarët e vetë, pjesa tjetër që nuk do ta lejojnë dhe hajde të zgjedhin për veten e tyre, më mirë tre banda se një bandë.

Rakipi: Në shkrimin tuaj të fundit thoni se të gjtiha palët luajnë lojën e Lu, çfarë është?

Bushati: Aktet me urgjencë kanë një mëkat nga pas, edhe po e tha Lu

Bushati: Doja të thoja shkurtimisht për aktet që ndërmerren në emër të diktaturës së urgjencës, sa herë dëgjoni këtë nga politikanët ka një gjë të zezë, urgjencë të shkatërrojmë ndëritmet pa leje, ti presim dritat fukarait se kjo është urgjenca, urgjent u tha kur u pregatitën ata gjyqtarët e plepave që dihet ça sollën katastrofë në drejtësi, edhe kur e thotë Venecia edhe Lu, edhe zoti po ta thotë ka një mëkat mbrapa. Kur kemi pritur 25 vjet bëjmë edhe një proces normal pa urgjencë.

Pse të gjithë luajnë me lojën e Lu sepse s’kam parë asnjë njeri sot, shumë e mendojnë, edhe në PD edhe në LSI po thonë zoti Lu, Venecia, por i keqi është Ilir Meta, Sali Berisha, Basha, të gjithë po bëjnë “Ballo me maska” që ëllimet e tyre reale i mbajnë të fshehura dhe i nxjerrin në parimësi.

Nga njëra anë drejtësia do të kapet nga Edi Rama, nga njëra anë ish-qeveria do të ruajë status quonë se ka të infiltruar njerëzit e saj, Edi Rama nuk e ka për një qëllim fisnik por për ta përdorur për kundërshtarët, s’kemi ëngjëj dhe djaj. Ku është ndryshimi, dhe këtu ndahem me mendimet e Lubonjës. Mendoj se Ramës një reformë e tillë i leverdis, kur është në pushtet sado të ketë kontroll ndërkombëtar, duhet të ngrëmë një pyetje spse ky inssitem, që ka koha e Mariza Linos, Rajerson ambasadorë kaq akiv për të imponuar vullentin  e tyre, mos ka një dorë të fuqishme nga BE dhe SHBA që i leverdis Edi Ramës, por edhe për të kontrolluar Edi Ramën në presfionet, u shtuan kur kjo qeveri nuk u quajt në qeveri por shllafari, përdit nga një skandal dhe zhvillimi i skandaleve u shoqërua me gjuhën ashpërsimine  gjuhës së ndërkomëbtarëve dhe Ëashingtoni dhe Brukseli e kanë mbyllur një sy se do të fitojë pushteti po thotë më mirë një lloj konrolli ndaj këtij pushteti, se asnjë pushtet që do ta gjunjëzojë drejtësinë, kjo është dilema.

Rakipi: Pse PD nuk e pranon këtë draft?

Halimi: Rama nuk ka asnjë platformë për drejtësinë

Halimi: Lubonja ka të drejtë në disa gjëra, Rama kur bëri programin kishte 0 rrjeshta për qeverinë nuk ka asnjë platofrmë për drejtësinë, nuk ishte në axhendën e tij, hape lexoni dhe me teorinë e emergjencës mbas 1 viti në korrik miratoi  3 ligje tha jemi në urgjencë, bëri karrema 3 gjyqtar dhe tha do të luftojë korrupsionin, për shkollën ë Magjistraturës, gjykatën, nuk kishte ekspertë, por disa deputetë, doli gjithë trojka, konstatim i drejtë, me emergjencë largoi 2-3 gjyqtar, kë çoi Vangjel Kostën, avokat i PS Sokol Çomon zv/minstrin pra coi 3 militantë, hoqi drejtorin e Magjistraturës.

Rakipi: Kam dyshime serioze për këtë punë, problem është si e kap Edi Rama drejtësine?

Halimi: Nevoja për reformë në drejtësi erdhi  kur filloi të mbushej kupa

Halimi: Nevoja për reformë në drejtësi erdhi  kur filloi të mbushej kupa, koncensionet, njerëz u bënë publik që kishin lidhje me  krimin, në atë kohë doli emergjent në fakt është nevoja për ta reformuar drejtësinë është imediate, ka qenë edhe më parë jo vetëm sot, që të reformohen duhen 3 komponentë, të largohen gjyqtarët  e korruptuar, të shmanget pjesa  e kooperativizmit, vetëhetohen gjykohen, dalin të pafajshëm, njerëzit që do ta bëjnë këtë proces të jenë të barazlarguar.

Situatën në të cilën, ne biem dakrod PD opozita qeveria që me pjesën e kapitullit të draftit ku do të kontrollohen për pasuritë integritetin kemi rënë dakord, për pjesën se mekanizmi në të cilën funksionon mekanizmi është jo efikas nuk është, nuk biem dakord për 1 cështje, këta njerëz që do mbipopullojnë këto insittucione të mos ti ketë as Rama as Basha as Meta nëse i ka qoftë njëri, sot Rama, nesër Meta, drejtësia nuk bëhet.

Lubonja: Me 84 vota sistemi kapet, por dhe po u bënë bashkë 3 partitë kapet

Lubonja: Pyetja ime është kjo, u bë debat publik për reformën në drejtësi, unë që e ndjek, por edhe populli duhet të dijë ku çalonte Kushtetua jonë që rregullon mënyrën e funksionimit të gjyqësorit që na nxori këto rezultat,e se unë deri dje kam dëgjuar që ne i kemi ligjet e mira, por nuk i zbatojmë. E patë, doli Kryeministri, ka shkuar në Miami, bileta 2200 dollarë që ja kanë dhuruar. Ça ndodh, ti ligjin e ke mbi 10 mijë lekë të reja duhet ta deklarosh dhe ta denoncosh atë që të jep më shumë e ke ligjin. Pse nuk ndodh kjo, se kur kam pushtet as dua t’ia di për ligjin, kjo na ka marrë në qafë, këta na nxjerrin sikur është problemi i ligjit. Zotëri nuk u mor askush të thotë ku çalon, 1- 2-3 ky version që kemi i Kushtetutës. Përsa i takon pavarësisë së gjyqësorit, unë gjykoj se duhet ta përcaktojmë, na del kapja nga politika, këtë po bëjnë ndryshim që gjoja të mos kapet nga politika, kjo do kapet thonë ekspertët edhe më parë qe kapur, ta marrë pushteti edhe ta kontrollojnë gjyqësorin.

Ku është nevoja e reformës që e forcon, ku është pika e dobët e kësaj nevoja që kemi? Halimi tha se është te kapja, sapo the një rast spektakolar, janë të dënueshme në çdo vend ku do kishim institucione të pavarura do të jepte llogari. Të parën hoqi kreun e ILDKP, ajo i kërkoi llogari për shtëpinë, nëse do të ishte nje drejtues tjetër sigurisht do ti kërkonte llogari, a ka mundësi, një person që është emëruar nga Kryeministri nuk i kërkon llogari. Duhet të emërojmë njerëz në prokurori, ILDKP në gjithë këtë skemë që duhet të ndryshojë, se ata mbrohen me njëri-tjetrin, këta s’duhet ti emërojë as Rama, as Basha po u la me 84 vota ndodh kjo. Kryeministri nuk kërkon llogari, nëse emërohet në mënyrë të barazlarguar. Kur i emërojnë të 3 po prapë bëhen të paprekshëm. Jemi për reformë të Venecias, pika 55 kryerekomandimi thotë këtë gjë, njerëzit që do të emërohen që do të kontrollojnë gjyqtarët do vinë para përgjegjësisë.

Rakipi: Ndodh që Venecia të rekomandojë shumicën me 3/5, do e votoni reformën?

Halimi: Rasti i Hungarisë për tu krahasuar me ne

Halimi: E ka thënë në rekomandimin 55, në rastin siç e keni thënë për Hungarinë, megjithatë aty ku ka kërkesë, aty ku keni shumicë, prezantohet përsëri ky rregull në vend që të sigurojë, organ rregullator në fakt çimenton ndikimin e këtij grupi të veçantë brenda këtij organi rregullator dhe e mbron këtë ndikim nga erërat politike, këtë thotë Komisioni i Venecias.

Rakipi: Ndryshimet bëhen në parim. PD thotë se Rama do të kap drjetësinë, por LSI është e shqetësuar?

Manjani: Do të ishim të shqetësuar nëse PD nuk do të ishte e shqetësuar. Së pari mos ki merak se kur je në qeveri nuk ke shqetësim nuk shqetësohesh, ose zgjedh të shqetësohesh ose pajtohesh, unë bie dakord, nuk i heq as një pikë asnjë presje, emergjenca nuk është gjë e mirë, nuk funksionon asgjë, emergjenca është një gjë që prodhon kualitet dhe sigurisht edhe ndërhyrje të palogjishme, sisitemi i alibive që ne kemi sot dhe Lubonja ka shumë të drejtë, është sistem alibish. Ne ja lëmë fajin dikujt, kemi 20 e ca vjet që mendojmë kështu, çdo reformë që nuk shoqërohet me detyrim për të ndryshuar mënyrën e të menduarit. Jemi të shqetësuar apo jo, sa herë bëhet reformë në drejtësi, shto edhe kompleksion për çdo gjë tentojmë kërkojmë te një pushtet tjetër, nuk kemi lënë gjyqtar pa e bërë copë në media. Ky është korrupsioni më i madh se sa ndarja e lekëve, merremi me çështje konkrete, mbikalomë dhe i vendosim në spot gjykatës, prokurorë.

A jemi të shqetësuar apo jo, duhet të jemi të shqetësuar për çdo gjë për cdo paragraf ndryshe nuk mund të quhet reformë dhe skemi asnjë kompleks ta demonstrojmë, vetë i bëni këto komente, koalicioni, maxhoranca, LSI të gjitha kanë një thelb një gjë, ne kemi një mundësi të bëjmë dicka serioze nëse e shpërdorojmë, nuk do të bëjmë dot asgjë, patjetër që t’i krijojmë vetes mundësi duhet të clirohemi nga frika që lindin për kapje sistemi, nuk mund të jemi të kompleksuar, filozofia që kemi ndjekur dhe jam i bindur, jo me presion, jo me imponim me diskutim me dialog duke i sqaruar me argument paavrësisht nga vijnë problemet, kemi qëne  dhe mbetemi pratia kryesore, dhe kemi insistuar për konsensus, edhe kur të tjerët thoshin gjithëpërfshirës ne thonim konsensus, konsensusi i shoqëruar pa një logjikë standardesh kjo përfundon në pazar, kjo është risk, duhet të kemi të qartë s’mund të ikim nga tyeza e konsensusit se kemi emergjencë, të krijojmë një sitem të ri alibie, është dicka serioze, është mundësia për të bërë diçka serioze, të zhveshim këto defekte disa prej defekteve edhe kushtetuta aktuale duhet ta themi edhe këtë, jo ndryshe nga sjellje. Duke prekur kushtetutën hapim mundëisnë për të ndërtuar bazën ligjore, Z Halimi nuk është ky por ligjet ne zbatim.

Rakipi: Ka dy lexime angazhim të jashtëzkaohsmë të SHBA, dhe të BE. Sali Berisha, Rama, Basha Meta do të bëjnë një reformë që do të ndryshojë drejtësinë dhe pas kësaj do të ndërtojë një drejtësi që do ti dënojë ata, mund të ndodh kjo gjë?

Lubonja: Rama përdor ndërkombëtarët për të kapur

Lubonja: Këtu janë amerikanët që duan të kontrollojnë edhe Ramën, unë e mendoj kështu: që në konteksin ndërkombëtar ka një opinion të përhapur që në këto vende sundojnë oligarkitë ka korrupison dhe duhet bërë një lloj pastrimi është ky opinion, çështja është këtu kur flasim për lëvizje politike europina e amerikane, duan të fuqizojnë drejtësinë apo kanë besim te një forcë që ka marrë pushteti të ndihmojë atë sepse kanë besim se kanë qëllime të mira, mendoj se edhe nëpërmjet lobingjeve që mund të ketë bërë Edi Rama por këtë e bëjnë të gjithë politkanët, edhe me mediat e huaja, ka arritur të sigurojë një mbështetje për këtë kemi një opozitë vërtet të korruptuar ka bërë këto këto, se kemi këtu ministrin e LSI gjithmonë po të lezosh artikujt thonë por ky thonë se bëri kompromis me Ilir Metën, por i keqi është Ilir Meta dhe thonë ti japin një dorë, e mendoj si lëvzije politike jo eksepertët, pikëpyetja që duhet të ngremë ne, unë kam 25 vjet Lu-ja tani erdhi nuk e njeh ai më mirë se unë se ti, mund të kemi menduar ndryshe me parë, kemi kohë që jetojmë, mendoj këtu qëllimi. Vjen një forcë të bëjë pastrim le të vijë, nëse ka qëllim që të bëjë drejtësinë të vendoset shteti i së drejtës, ti vërsulemi ta mbështesim të gjithë, më fal po a mendon ti se kur ke një kryeministër  që fut 20 kriminelë në Parlament do të bëjë drejtësi? Kur shikon se po bëhet name me tendera, është problem që të kesh besim, mediat po kapen, mediat kryesore i ka kapur të dyja, i ka kapur të dyja, kur nuk shikon asnjë sjellje, kjo e biletës nuk është i vogël.

Presidenti para Vucic u dënua 140 euro se hapi shampanjë se fitoi Pratizani i Beogradit, e bëri për shoë po u dënua.

Këtë dua unë të ketë frikë Edi Rama nga ligji. Thotë që i ka dhënë Pashalimanim për skrap.

Mëqënëse qëllimi është tjetër, e mira matet me qëllim pse e bën ti, thonë romakët, lufta për korrupsion është e mirë, nëse e bën për të eliminuar kundërshtarët kjo është e keqe.

Rakipi:  Bushat në këtë kuadër? ShBA, BE individë janë që përcjellin idetë e tyre, këta e kanë te ideja që udhëheqja jonë politke do të bëjë ligje për të dënuar veten, ça është kjo?

Bushati: Është ngritur kulti i pandëshkueshmërisë

Bushati: Unë mendoj që asnjë njeri as aktorët që janë në lojë dhe as faktorët nuk kanë ndonjë qëllim të madh idealist për të bërë drejtësinë  e ëndërrave apo mediat e ëndrrave apo politikën e ëndrrave ca mendoj se duan ata. Shqipëria është bërë rekord për tjetër gjë, përvec drejtësisë së padrejtë që privilegjon kastën, ka një drejtësi që ka thyer rekorde sepse ka ngritur kultin e pandëshkueshëmërisë për  njerëz të pushtetit. Shqiptarët nuk janë dakord që shohin si vidhen me koncesion ditë pas dite dhe askush nuk lëviz, shqitparët nuk janë dakord si shohin që ish kolegët e zotit Halimi sot janë në opozitë me vila nga gjysmë milioni dollarë e me makina të shtrenjta. Këtu theksohet ndjenja që nuk kemi drejtësi, kjo mund të krijojë një frymë populiste. Kush është garanti i këtij kujdesi. Dëgjoj shpesh përfaqësuesit e PD me ton më të ashpër dhe LSI me torezat, kam tezat që kemi një maxhorancë të re për PS,LSI dhe duan të luajnë garantin po janë bindës në publik. LSI dhe PD kujdes se drejtësinë po e kap Edi Rama, duhet ti themi shqiptarëve; ore nuk mundet të bësh garantin kur di se ka të vrarë në 21 janar po s’ka fajtorë për krimin, ka të vrarë në Gërdec po nuk dihet koka kush e bëri, kanë parë Ilir Metën me bllok po s’dihet ku humbi blloku. Procesi i të bërit garanti shoqëruar me pikëpyetje kur e ka pasur në dorë ky koalicion nuk e kanë bërë garantin se drejtësia funksionon, unë besoj nëse garantin të ma bëjë Lubonja, kemi të bëjmë me një luftë force kush ka muskujt më të fuqishëm, apo bëjmë debat në interes publik dhe mos po na kapë drejtësinë Rama, por pse se kemi shërbyar këtë.

Rakipi: Garantin e ka marrë amabsadori

Manjani: Besoj se pjesa e LSI, ne nuk kemi hyrë të garantojmë asgjë, nuk është roli të garantojmë, por të kontribuojmë. Nuk është kompleks dhe unë kam qenë përkrahës i kësaj reforme, kam thënë dhe kam përgëzuar PD dhe e kam bërë i bindur, është partia e parë në opozitë që ka prodhuar dokumentacion, përgjithësisht në opozitë njerëzit nuk punojnë, këta kanë bërë një proces dhe kjo është e rëndësishme, cka më shqetëson mua është kjo, një moment për analizë. I gjith që komenti publik që është legjitim, përpiqet të anatemojë të vendosë politkanët kundër njëri-tjetrit duke përdorur drejtësinë është krijuar ndjesia e pandëshkueshmërisë, askush nuk merret me parimet demokratike. Në fund të ditës pak kush emeton që detyra e gjykatësit që është të fus në burg atë që ka shkelur dhe i provohet shkelja dhe mos të fusë në burg atë që nuk e meriton, nëse bën të kundërtën fut në burg qoftë edhe për hir të opinionin publik të nxjerrën nga burgu.  Vijmë nga një sistem që se kemi jetuar , sistemi i drejtësisë populiste vendoste partia dhe futeshe në burg dhe kjo as nuk duhet ta mendojmë që mosta përsërisim.

Rakipi: Jemi në këtë fazë?

Manjani: Rikthehet menjëherë nëse fryma populiste dominim mbi forfeisonalizëm tendeca për të dënuar në emër për publikum, kjo është e rrezikshme nuk ka kushtetutë që të mbrojnë, nëse bindim veten dhe opinionin publik se dikush duhet të hyjë në burg se s’bën është problem.

Lubonja: Nuk ndëshkohet me jakobinizim

Bushati: Jemi në kufinjtë e pandëshkueshmërisë.

Lubonja: Nuk ndëshkohet me jakobinizim.

Halimi: Qëllimi i mirë apo i keq i kryerjes së reformës, kam punuar me ndërkombëtarët që në korrik, qëllimi ishte jashtëzakonisht i mirë, ka nisur nga korriku i kaluar dërgimi në Venecia, ishte obsion për të marrë pjesë në proçes, u futëm për qëllim të mirë, kërkonim riparim të sistemit të drejtësisë. Janë nisur nga qëllimi i mirë në draftin që u hartua në mënyrë të njëanshme nga ekspertët, u nisëm për të bërë 300 e ca rekomandime, ndryshe nga opozita e atëhershme, ata nuk uleshin me ne siç ulemi ne me këta, se ndryshonim dot as Kushtetutën as ligjin.

Bushati: Ju e kapët siç po tentojnë këta, është e vështirë që kapësi të bëhet garant.

Halimi: Votimi me 84 vota  i krerëve të institucioneve kushtetuese  kap drejtësinë

Halimi: Rama do ti emërojë të gjithë drejtuesit për të kapur sistemin

 Halimi: Jemi të sinqertë në proçes për të larguar gjyqtarët e korruptuar, ndërtimin e gykatave speciale, e prokurorive speciale, e një organizmi që do të kontrolloj gjyqtarët, duhet të nisë nga Kryeministri, nga deputetët, pastaj të kalojë të gjyqtarët. Ka kërkesë për ta nisur nga këtej, këtu është qëllimi i mirë, këta njerëz që do të bëjnë kontrollin, emërimin, transferimin e prokurorëve, hetimin. Nëse janë njerëz apolitik do të kishim qëllimin e mirë, brenda koncepteve të Venecias është qëllimi i mirë, ajo që e e nxjerr në konflikt interesi qeverinë për reformën në drejtësi dhe ka interes ti mbulojë, kjo qeveri me rekordet kriminale në momentin kur tha që të gjithë këta njerëz të emërohen me 84 vota. Qëllimi i mië shkon te spastrimi i gjyqësorit, luftën,  ndëshkimin e mekanizmave që i bënë ekspertët e huaj. Te skema tjetër, kush e emëron prokurorin e përgjithshëm me 84 vota, inspektoriatin e drejtësisë, me 84 vota e emëron Rama. Këta do të kontrollojnë gyqtarët, prokurorët, do ti bëjnë këta njerëz që emërohen nga Rama. Nëse nuk i emërojnë dot, nëse prishet PS-LSI, mekanizëm zhbllokues Këshilli i Emërimit të Drjetësisë, kjo formohet nga njerëz sipas draftit që kanë emrat. Këshilli i Emërimeve të Drejtësisë përbëhet nga kryetari i gjykatës së lartë dhe kushtetuese, janë zgjedhur por do ti pyesin këta, këshilli i verifikimit që do emërohen nga Rama, për 11 vjet do ti kenë në presion. Këshilli i lartë gjyqësor emërohet nga Edi Rama. Kryetari i dhomës, gjyqtari më i vjetër, kunati i zotit.Xhafa dhe anëtari më i vjetër në moshë që do të jetë z.Vangjel Kosta, ky këshill emërimesh do të emërojë këta njerëzit edhe kur nuk biem dakord. Kush do ti emërojë, kontrollojë, largojë prokurorët, ata që do të gykojnë gjyqtarët e lartë, e ben Rama më 84 vota. Kemi nevojë për garant. Komisioni i Venecias te rekomandimi 98, se ka as për Ramën, as Metën.

Rakipi: Bushat cç’është ideja te garanti? Ju e dhëtë tezën për këtë reformën e drejtësisë, pse gjithë ky shqetësim?

Bushati: 3 partitë kanë qëllim jot ë përmirësojnë sistemin

Bushati: Gjithë beteja mes tre palëve politike, demokracia jakobinizmi lëri këto, pandëshkueshmëria janë terma intelektuale që debatojmë, 3 partitë kryesore kanë vetëm 1 qëllim jo të përmirësojë sistemin të garantojnë pjesën e baces së tyre, mos e mendoni se ka një forcë më të ndritur që po flet ne emër të interesit publik.

Halimi: Opozita nuk kap dot as nuk emëron dot, opozia ka këtë rol.  Që ditën e parë sdo thoshin bëni ç’të doni, ne po marrim pjesë dhe themi po mo duam ti largojmë gjytarët e korruptuar. 310 rekomandime ja kemi çuar ne Venecias, dallimi që kemi ne këtu qëllimi në momenin e kryerjes së reformave as të mos përfitojë PS dhe LSI se opozita nuk fiton, ore drejtësia nuk bëhet më e mirë

Rakipi: Keni ikur nga pushteti, edhe pse e çuat drejtësinë në atë gjendje, ata që shkojnë në opozitë në Ballkan por edhe në Shqipëri duhet të rishikohet çka kanë bërë?

Halimi: Aty i kanë dosjet, ti çojnë një më një

Lubonja: Me media të kapur nuk ka drejtësi

Lubonja: Çështja e garantit, nuk ëshë kaq e thjeshtë, unë jam dakord që PD PS kërkon dhe LSI e ka shqetësimin dhe e bën për të mbrojtur  veten e vet, le ta shikojmë se çfarë sjell kjo në raport me publikun sikur na hiqet kjo mbrojtje. Erdhi një mik dje, ish i burgosur politik kishte një kioskë në Kavajë me dokumente të rreugllta, me PD si të burgosur, vjen ky Elvis Roshi bën korrigjimin dhe i thotë ja ka heq kioskën, ja ka dhënë një njeriut të vet. E kishte ky, dhe i tha kur të vijë partia jote merre prapë. Ai ka 2 metër katror kioskë. Ca ndodh, kur ti e ke drejtësinë e kapur komplet, se partia nuk është Berisha, Halimi, Basha janë edhe militantët, është gjithë ai popull që voton që hiqen nga puna në këtë aspekt një drejtësi ku ka më shumë akses edhe opozita në kuptimin që ka votuar aty i ka njerëzit e vet krijon pak më shumë mbrojtje se një drejtësi që e ka kap një forcë politike. Unë si qytetar që s’kam lidhje me këto mendoj që frikësohem që frikësohem nga 1 forcë, sesa kur janë të 3 sepse krijojnë një lloj ekuilibri dhe force më të madhe, këta hyjnë garant për vete, por i bëjnë një të mirë publikut, kush është garanti i vërtetë? Lidhur me ndërkombëtarët kam dyshimet  e mia. Kemi 25 vjet që japin asistencë dhe na thonë që po nisni nga pika 0. A ishin këta, ambasadori amerikan, OSBE dhe na thonë se filluat nga poika 0. Të na thonë pse dështuan ata. Kur vjen puna për garantin nuk mundet, demokracia ecën si flotë, anija e drejtësisë po ikën këndej kur unë shikoj të gjitha anijet të më tërheqin mbrapsh, mediat tërheqin mbrapsh, oligarkia tërheq mbrapsh. Me një media të kapur s’mund të kesh drejtësi, thonë në kushtetutë proces transparent, kur emërohet një gjykatës media bën transparencë, kur ti mediat i ke të kapura ta bëjnë transparencën si do ti, ke ti reformë. Për mua këtu, nëse duam të vendosim shtetin e së drejtës, shteti i së drejtës është koncepti që në këtë karrigen e pushteit nuk rri as Edi Rama as Sali Berisha por ligjin e kanë vendosur anglezët dhe revolucioni i lavadishëm , ja morën mbretit edhe vunë ligjin. Gjëja e parë të pakësojmë pushtetin e këtyre partive, që të fuqizohet ai  juristi atje, nëse ai shef që gjithë ky pushtet, paratë, media, oligarkët që sponsorizojnë partinë, ai juristi do nënshtrohet. Konflikti i interesave të partive, i ke ligjet po forcoje, kontrollet, ti kishe shkuar për mediat. Nëse do ti shohim me vullnet të mirë, edhe filloje nga vetja.  Se ke fuqinë të largosh Lubonjën  dhe Rakipin mos bëj vetë I pari.

Manjani: Ka një problem në perceptim dhe çdo filozofi, qeveria shihet problem. Ka një gjë dhe jemi mësuar dhe kështu funksionon pakush e njeh prokurorin e një cështje, por drejtorin e policisë e njeh, ushtron dhunën shtetërore dhe në këtë kuptim qeveria merr një farë prevalence. Por kush është garancia, nuk vjen nga partitë poltike. Nuk kalon në fatalizëm, kjo është politika ça të bëjmë ne. unë mendoj se garancia reale e një procesi dhe nuk duhet të krijojmë pritshmëri se kjo është punë mentaliteti, nëse heqim dorë nga njoftimi publik që policia apo ekzekutivi, prezumimi i pafajësisë nuk e bën policia këtë, do të jetë transparent por bën gabim. Kritika, debate mos të shkojmë në ekstrem, debati është i rëndësishëm, dhe insistjmë tani është momenti, me eksepert pa ekspert, kemi brum ka dakordësi nuk është vetëm PD LSI por edhe PS është në dakordësi po flasim për disa elementë që duhen debatuar dhe ne nuk mud t çojmë as reformë as standard as reformë që do garantojmë, për disa vite nuk do të mbërrijmë të standardi që thotë Lubonja, më duket vetja si OJF që I them prokurorëve arrestoni, bëj thirrje, duhet bërë dicka.

Pavarësisht ca kanë thënë ekspertët e huaj ne unë si ministër kam hedhur në tyrezë temën e hetimit penal, sistemi hibrid që polici heton për llogari të prokurorit, sepse sekreti ka dalë në gazetë profesnializmi ka rënë, janë çështje të rëndësishme, nëse kjo ne fillojmë krijiomë një institute të posaçme me zanatçinj. Jam ministër drejtësie.

Manjani: Raportin e Venecias e kemi katandisur si gratë që qajnë xhenazen

 Rakipi: Ju ndërtuat një grup, pse e ndërtuat?

Manjani: Atë që kemi thënë dhe jam i bindur nëse do të zgjidhim hetimin penal, që prokurori të jetë aktiv në fazën e hershme, do të jetë shumë më efektiv, mos të kemi pritshmëri që polici do të hetojë shtetin, duhet një institucion i pavarur. Mungojnë, se ne kemi kultivuar kulturën që prokurori rri në zyrë dhe nuk mban përgjegjësi për dosjen.

Halimi: Garancia është standardi, biem dakord për reformën, këto janë garancia, 138 pika mbi këtë bazë.

Manjani: Me raportin e Venecias, nuk duhet ta fshehim, jo se nuk e kuptojmë anglishten, është katandisur si ato gratë që qajnë xhenazen, po në fakt qajnë hallet e veta. Edhe kur të përqafojmë, të vrasim. Duhet ti vendosim në një listë, ça mendon njëri grup dhe gjithë faktorët parlamentarë, sepse janë më përfaqësues dhe duhet të kishim pikat e përbashkëta, siç u bë me dekriminalizimin, ka disa teza si lexohen. Ekspertët që ka çuar Ministria e Drejtësisë, kanë dhënë një zgjidhje tjetër, edhe ata ekspertë janë, fryma e rekomandimit të Venecias nuk është të thotë 2/3 apo 3/5. Qëllimi është që të garantosh pjesëmarrjen e opozitës, po e garantove s’ka rëndëi shumica. Formula e zgjedhjes së Presidentit gjerman, grupi parlamentar opozitë-pozitë janë të detyruar të hyjnë një proces. Duke referuar te rasti i Hungarisë, merr 3/5. Ai qëllimi i atij raporti që të detyrojë pozitën me opozitën të bashkëpunojnë në një proçes konsensual. Detyrimi ligjor pozitë-opozit të bashkëpunojë,

Halimi:  Nëse maxhoranca ka 100 vota ça ndodh? Këta të dy bien dakord e bëjnë monarki, çfarë e thotë Venecia. Prandaj nuk përmend 3/5, 2/3. Ata që do të emërojnë këto 30 veta që popullojnë institucionet duhet të jetë një më shumë. Propozimi racional ishte që vinte te garanti, garanti është standardi, implementohet mirë apo jo.

Lubonja: Luhet me 2 standarde.

Halimi: Venecia jep konsulencë për një pjesë të mirë të vendeve.

Rakipi: Bushat, kush duhet të jetë më i shqetësuar?

Bushati: Ilir Meta.

Rakipi:  Pse?

Bushati: Sepse Ilir Meta pa një provë gjenerale që mund të jetë reforma në drejtësi, pasi u përdor çështja e CEZ pa sesi.. Unë me sa kam parë besoj se Meta ka shumë pak të pika errëta te CEZ, por mendoj si Lubonja që thotë se në këtë thes të madh me mijëra pika të errëta u nxor kjo pikë e eërrët, kjo tregon se ka pasur vullnet të aleatit për ta goditur, janë dhjetra gjëra që të bjnë të medosh se është kështu. Me një drejtësi që ka arritur ta bëjë për vete Rama pa i emëruar ata njerëz, po të mendojmë si Ilir Meta: Kur ishte gati të më hante kokën me këta që kam vënë unë me Saliun, po me këta që do të vërë vetë? Ndaj shpjegohet edhe qëndrimi I LSI. Të njëjtën frikë ka edhe PD, por te PD nuk është e personalizuar, është mbrojtja e një grupimi njerëzish që kanë qenë Minstra.

Rakipi: Më ka ndodhur të jem në një emision, një avokat, miku ynë tha unë u nervozova nuk e kishte idenë e reformës, jabobinizëm totalisht, të arrestohet Sali Berisha, Ilir Meta, të arrestohen.

Bushati: Ish-kryetari këtë mendim kishte, të arrestohet Fatos Nano, më keq u bë. Ilir Meta është sherri.

Manjani: Të marrim opsionin që Ilir Meta ndihet më i rrezikuar, për pasojë del problemi i reformës, një njeri me mend në kokë, kur ndihesh i rreizkuar pse duhet të jesh problem publik, unë në qeveri jam, pushtetin e kontrollo, nuk po bëj gjë, kokat hëngshi.Thotë zoti.Halimi  akuzat e opozitës. Ai shqetësimi që ngrini mund të ishte kështu dhe s’do kishte as kosto, as debat, as opinion dhe kjo është skema e kapjes. Por Meta dhe LSI nuk ka thënë këtë.

Bushati: Pjesa tjetër e maxhorancës do ta reformojë, kështu mendoni?

Manjani: Logjika, kjo qasje nuk u zgjidh se ne besojmë, Ilir Meta e beson se ja u thotë edhe vetë, mesa di unë si Ministër i LSI nuk është zgjidhje përdorimi i drejtësisë për interes politik. Ndaj Ilir Metës ka 22 vjet që përdoret drejtësia, Ilir Metës gjithmonë i hiqet imunieti, e kanë çuar në përgjegjësi penale nuk e kanë arritur, përdorimi i drejtësisë për interes politik ka ndëshkuar përdoruesin.Ashtu siç ka ndëshkuar zotin. Berisha përdorimi ndaj zotit.Nano.Përdorimi politik është e konfirmuar jo vetëm në Shqipëri por kudo, rasti kroat, ish-kryeministri është i lirë. Përdorimi politik nuk fiton gjë, përkundrazi.

Bushati: Ishte tentativë për të goditur Ilir Metën, përjashton që afera CEZ ka qenë një tentativë për të goditur Metën?

Manjani: Tentuan ta godasin jo duke përdorur drjetësi, shkuan te thashethemet, te media.

Po të ishte problem Meta bashkohen dy grupet edhe e godasin Ilir Metën. Të gjitha qeveritë pa përjashtim kanë kryer punët e tyre me drejtësinë më gykatësit e qeverisë tjetër dhe kjo është kulmi i asaj që nuk ka as din as iman, nuk është as Ilir Meta as Rama as Basha që kanë qenë të akuzuar, nuk janë nuk bëhen dot problem, për interesa politike të gjiithë duan të jenë në spot qoftë edhe me lajme të keqija.

Lubonja: Ilir Meta më i kërcënuari

Lubonja: Në të gjitha mungon një element i ekuacionit, elementi, ndëkrombëtarët. Mos harrojmë që ka një presion përtej asaj se sa është manipuluar nga Edi Rama për dënimin e figurave jam dakord që më i kërcënuari është Ilir Meta. Jam dakord që ka konspiracion kundër Ilir Metës. Ai është  më i kërcënuari ,ka një konspiracion politik.

Ka 2-3 pika të dobta Ilir Meta, 1 pikë është që ka qenë në dy partitë në dy qeverisjet, dhe në opinionin edhe të konsiparcionit është thënë dhe përsëritur që edhe të PD thonë na prishi punë Ilir Meta.

Ilir Meta është një figurë politike që PD thotë na prishi punë edhe PS  ata të LSI janë të tmerrshëm.

E dyta fakti që është kërcënim politik që unë nëse dua të kem pushtet a ka mundësi ta shkatërroj LSI se nesër kam vetëm PD se Basha është i dobët, ky më krijon problem se më ikën andej dua ta eliminoj por edhe Basha thotë më mirë të iki Meta, se pasi të bëhet historia se pas 8 vjetësh do vij unë s’kam Metën nëpër këmbë.

E treta që ka tezë Bushati partitë e tjera kanë figura të pastra ndërsa LSI është ngritur mbi klientelizma, PD ka ish-të persekutuar, PS ka komunistë të vjetër.

Pse është një kërcënim, prova ka sa të duash këtu jo për 700 mijëshe por milliona e miliarda.  Me tezën time

Halimi: Reforma në drejtësi dhe drafti janë të ndryshme, flasim për reformën duhet të kemi parasysh draftin, por për përmbajtjen kemi dallime, s’biem dakord për një pjesë të vogëla, por mënyrën si e kanë ndërtuar është skema këtu e oktapodit. Ato që thotë Venecia biem dakord. Edhe pa ndodhur 70 për qind vendimet e gjykatave janë kthyer në favor të shtetit, ky është interes i opozitës kjo mos të ndodhë.

E dini që 38 mijë qytetarë janë fuur në burg për pjesën e energjisë dhe ndërtimeve pa leje, kjo është shqetësim i opozitës. Prit se këta duan të mbrojnë veten e tyre, kemi 3 vjet, i kanë dosjet, të shkojnë, prokuroria nuk merr të gërmojë në ministri,  është Rama me ministrat gjejnë dosje ja çojnë prokurorisë.  Kur kemi vajtur ne kemi çuar ish ministrat, në këto 3 vjet ça kishin për tu kontrolluar t’i marrin edhe ti çojnë, shqetësimi i opozitës është që gjykata të mos kthehet në ndëshkuese. Aq më shumë se Rama, pse nuk çon Rama Koço Kokëdhimën, pse gjithmonë janë në rastin e Ramës, Vali Leskaj, mori djali 2 milion euro ai ja fsheh drejtësinë pse nuk i çon ministrat që marrin paratë në emër të tij.  Ka njeri që të marrë 22 tendera brenda 1 viti, letra nuk ju dalin. Është krijuar një sistem kaq i ngarkuar sa është e interesuar opozita të krijojë një sistem prokurorie për shkak të presionit është tulatur. Ndërsa ky njeriu i fsheh. 5 deputet i kanë marrë në emër të familajrëve, ky i fsheh.

Janë 6 deputetë që kanë marrë para nga fondet publike, ka qenë Ilir Beqaj,

Bushati: Të njëjtën gjë keni bërë.

Halimi: Rama shquhet për autoritarizëm.

Reforma dhe drafti janë të ndryshme, qëllimi që të bëhet reforma është qëllimi i mirë, mënyra si është ndërtuar me ekspertët e Edi Ramës është për të kapur shtetin.

Bushati: Një parti që gjykatësit i ka emëruar me ju e keni perceptuar emërimin nga një shumicë e thjeshtë.

Halimi: Do tëketë 30 emërime kyçe në drejtim të gjyqësorit

Halimi: Edhe në SHBA emërohen me shumicë të thjeshtë, por kontrollohen. Ka institucione të reja. Me votat që ka do të coj me vota në gjykatën kushtetuese, në mënyrë që të jenë të barazlarguara edhe në SHBA ka njerëz të emëruar nga Bush nga Klinton nga Obama, por është sistem i balancuar. Për herë të parë do të jenë 8 institucone 30 vetë dhe kjo do që 30 vetë ti kap ky, kjo skemë e bërë nga super shumicë që emëron në mënyrë të menjeherëshme do të sjell çimentim.

Rakipi: Kur vjen puna për kundërshtarin ju i thjeshtëzoni gjërat dhe për të tjerët i komplikoni

Manjani: Të merremi me problemin

Bushati: Unë shoh koherencën e atij që e thotë. Qëndrimi që ke mbajtur edhe dje edhe sot, nuk i kërkon tjetrit ça nuk ke bërë vetë.

Rakipi: Çfarë ndodh nëse kjo reformë nuk kalon z. Manjani?

Manjani: Kjo është si puna e bollës së hajdarit, ka shtatzënë gjyshen. Ky është një fall që nuk e shtie dot, jam i angazhuar në përbërje të LSI se kaq takat kemi me atë grup parlametar që është më i vogël se sa grupet e tjera kontribuojnë maksimalisht dhe  kemi thënë sesi në një process dialogu politik, se kemi as për interes për të ruajtur dhe për të kapur pushtetin tjetër. Ne ketu jemi në pushtet, kjo është çka kemi thënë dhe jemi të bindur, sesi shkon kjo puna dështon dialogu. Kemi bërë publike qendrimin mblodhëm kryesinë, që ne që qeverisim kemi detyrë ti krijojmë mundësi maksimale që të përfshihet dhe opozita për efekt të demokracisë duhet të jetë pjesë marrëse

Rakipi: Jeni garanti ju?

Manjani: Jo nuk jemi as numerikisht as politikisht që të jemi ne garanti

Bushati: Qendrimi i LSI është i lexueshëm, që Rama do të kap drejtësinë

Manjani: Rama është sot kryeministër, dje ka qenë Berisha, kushdo që ka qenë kryeministër, pas ndryshimeve të 2008 kemi bërë një kryeminsitër shumë të fortë edhe atëhere Meta ka qenë kundërshtar i kësaj ideje.  Ka qenë parimor dhe është i njëjti parim, problemi është i thjeshtë standardi për dialog është i domosdoshëm ,jo çështje numrash, kushtetuta akutale është e mirë  përgatirur nga ndëkrombëtarët, por i miratuar të njëanëshme.

 

Bushati: Pse se patët për reformën territorial?

Manajni: Kemi bërë maksimumin për reformën territoriale, ka qenë kërkesa jonë, për të krijuar ura komunikimi me opozitën por ajo reformë kaloi do kalonte, ishte angazhim politik. Unë jam i hapur për anlizën e rezikut, rritja e LSI është kërcënim jo për demokracinë, është balancë pushteti, nuk është rreizk për demokracinë, në 2009 vetëm zgjidhje jepte rezultati zgjedhor. Çështja e drejtorit të SHIK-ut, ka pasur edhe ngjarje të tjera që LSI ka bërë balancën, edhe pa folur media, e bëjnë numrat rregullat dhe mënyra e funskonimit brenda kuoalicionit, ka dëshirë të fryhet një tezë, janë pjesë e komentit pulik, s’dua ti hyj kësaj teze 

Duket se kjo reformë është bast i zotit Rama për shkak të gjendjes së vështirë të vendit, ikjes masive, nëse kjo reofrmë nuk kalon legjitimiteit i kësaj qeveri në çpozita është?

Sa thashë deri tani nuk i vë kaq shumë rëndësi reformës, e shikoj si luftë politike e gjithë kjo reformë një luftë për të kapur drejtësinë, luftë për të dobësuar LSI për të mbrojtur interesat dhe në fund edhe për opinionin luftë, dikush do të thotë nesër që këta nuk bënë drejtësi, luftë politike për legjimitet ndërkombëtar, por mos harro, kjo nuk e ndryshon Shqipërinë edhe po kaloi dhe po s’kaloi situata është ajo e biletave 2 mijë dollarëshe. Ca po ndodh, kemi kaq kohë flasim për drejtësi, korrupsioni, ky qenka problem, varfëria po rritet situata ekonomike e vështirë kur flet për luftë korrupsioni kur ske , do rritet korrupsioni, ça do të vesh në krye të gjyqësorit, që është sistemi që thoshtë Edi Rama, ky sistem edhe Gjermanin e bën të korruptuar, pse sistemi  është drejtësia, jo është ske ku ha do vjedhësh, është problem politik administrata, e medias, i drejtësisë, që stë mbrojnë, ndaj them për lëvizjen politike duhet ta shikoj në tërësinë e vet sëmundjen shqiptare dhe të tentojë të gjejë zgjidhje të tjera. Prapë them ngulmoj mos kalimi i kësaj kushtetute është më mirë për ato mundësitë e hapave më tej sesa kapja komplet e drejtësisë.

Rakipi: Keni deklaruar se nuk ka konsensus nuk kalon?

Manjani:  Po nuk kalon, edhe po kaloi në mënyrë të njëanshme do të thonë është politike, me të drjetë.

Rakipi: Pas konsensusit janë fshehur shumë gjëra, janë fshehur devijime të rëndësishme me konsensus pazare.

Halimi: Pjesa e reformës në drejtësi ka nevojë për konsensus ka nevojë, për të qenë e qendrueshme dhe mekanizmat të jenë të qendrueshëm, reforma nuk mbaron me një mandate, maksimumi 2017 janë zgjedhje derisa ky drafti implementimi erdhën zgjedhjet, edhe nëse Rama do sillet sic u soll edhe në Serbi, atëherë edhe Basha nesër do ta mbajë pushtetin. Edhe kur të ishim ne në pushtet nuk e bënim dot po mos të uleshim në tavolinë, as nuk uleshin, kushdo të vijë mbas këtij do shkarkojë, do vijmë, vjen njëra palë shkarkon prokurorë gjyqtarë, ku shkojmë mbrapsht, kalojmë te modeli në Serbi. Ndërkombëtarët kanë kohë të tepërt e dinë shumë mirë, pa konsensus në standard nuk ka sukses, është pjesë e vogël. Gjithë BE shpreson se është kjo mënyrë për të luftuar oligarkinë, jam dakord që thotë grusht shteti.

Rakipi: Z. Bushati diçka kishit për konsensusin?

Bushati: Është krijuar një ide, kundër 2 konsensusve të mëdhenj Nano Berisha. Në 2008 kam qenë 2 herë kundër që nuk bëhen mbi parime të mëdha por mbi interesa të çastit, por kur futem në hisotri sado kritik dhe dëme që kanë sjellë këto konsensus bipartizane që i kanë sjellë Shqipërisë ka qenë më keq mungesa e konsensusit kur burgoseshin gazetarë, pas 1997 kur u burgosëm me shishe koka kola 6 persna të PD periudha te dominimit të njërës palë kanë qenë regresive sesa konsensuse regresive.

Rakipi: Zgjiedhje radikale kanë sjellë edhe gjëra më të mira, z Bushati

Lubonja: Kam një objeksion, ai konsensusi që u bë u bë, për Presidentin, shik-un, ka një problem, unë jam kundra asaj që gjithçka të na e rregullojnë partitë, këtu ka një konsensus që ta ndajnë, ne na duhet të fuqizojmë organizma të tjerë, nëse e bëre presidnetin me 51 për qind hoqe mundësine e krijimit të një figure fhe të dy e kanë pranuar, ne këtu duhet të punojmë që të ndërtohen organizma përtej pushtetit të tyre. Po marrë një organizëm shumë të rëndësishëm, atë të zgjedhjeve, kishim një instrument përpara, zgjedhjet do ti bëjë një i tretë, unë të kontrolloj ty ti më kontrollon mua.

Këta janë ekspertë për t’i shërbyer një partie ose tjetrës, nëse do të fuqizojmë organizmin, del një parti tjetër supozojmë, duhet, atë lëvizje e mbysin të dy palët, komisionin zgjedhor e kam o unë o tim.  Të dy partitë bënë alenacë kundër popullit, këta krijuan gjendje të jashtëzakonshme se popoulli nuk po i votonte, edhe pse duken  armiq aq të mëdhenj kanë aleanca të mëdha, që janë ato oligarkët dhe mediat dhe prandaj them duhet të lëvizim ndryshe nuk është drejtësia që shërben këtë strukturë.

 

Halimi: Duhet të krijohen institucionet, krijimi i institucioneve kur flasim për konsensus nuk duhet bërë pazar, konsensus në standarde, bazuar në standarde do bëhen gjëra të mira.

Konsensus marrim dhe ulemi mos të vazhdojmë me këtë proces, në këtë draft ka një qëllim te keq është vetëm  kapja se është në konflikt interesi për të mborjtur oligarkinë e krijuar, për të zgjidhur këtë është një paralemnt i ri pa bandit, zgjedhje të parakohshme që ta implementojë draftin.

Bushati:  Reforma mos të bëhet, të bëhen zgjedhjet pastaj të votojmë reformën

Halimi: Do vijë reforma, maksimumi deri ne 2017 e ka kredibilitetin që të bëj spastrimin e gjyqtarëve, jo nuk e ka, zgjedhje e një parlament i ri.

Rakipi: Prokurori i ri do të jetë apo pritet Venecia?

Manjani: Nëse legjitimiteti zgjedhje, apo jo kjo e tejkalojnë pjesën  e reformës në drejtësi, e tejkaloj. Nëse diskutimi bëhet për motive elektorale kjo është ta keqpërdorësh shancin. Vetëm se duhet të kuptojmë për shkak të ndryshimeve kushtetuese 2008 në zgjedhjet shihet po firmosi kryeministri. Në këtë pjesë ne nuk kemi problem. Konsensusi për hir të reformave, partitë bashkohen te interesat në 2008 LSI ishte problem përsëri është problem, këtu po flaism për dicka që e tejkalon pushtetin, është reforma e gjykatës, gjykata është shteti, nëse kemi minimum sinqeriteti dhe pastaj mendojmë edhe për shtet, kushdo është legjitim. Opozita këtë punë ka, të mendojmë për zgjedhje, nuk hyj te ata politikanë që vendi duhet të provokojë zgjedhje, në këto kushte nuk janë zgjidhje. Nuk besoj që kaq shpejt që pa u fut procedura e dekriminializimit. Projekti politik është një gjë, dhe projekti i reformimit të një shteti është më e madhe, është ftesë e sinqertë dhe duhet ta marrim këtë proces me sinqeritet, në komsion të  posaçëm ky ka qenë për qasjen edhe prcesin, që nesër në 11 cdo parti është në të drejtën e vet të thotë qendrimin e vet bazuar në Venecia si e lexojnë. Mbi këtë bazë është detyrë e këtij komisioni të mos ndjehet në emergjencë.

LSI do të paraqesë, mendimin zyrtar për reformën, proceisn dhe draftin aktual të ekspertëve.

Edhe brenda grupit të PS të dalë me dicka të tillë, nuk është blasfemi. Është produkt ekspertësh, partitë politike duhe të hyjnë në proces dialogu për reformën e shtetit.

Bushati: Baba Taku qenka për hedhje në erë.

Shpresojmë që do të kemi reformë në drejtësi, mendoni se ky vend do bëhet më i drejtë pas kësaj?

Bushati: Jo besoj se mund të ketë simbole të ndëshkueshmërisë por jo që vendi bëhet më i drejtë për një peshore të balancuar të drejtësisë.

Lubonja: Varet cila do të jetë rezultati i kësaj reforme do të jetë konsensusi i tyre në atë rast mendoj se jemi aty ku kemi qenë apo do të jetë fitorja e kapjes në këtë rast e quaj më negative. Dikush mund të thotë mund të futen 2-3 veta në burg. Berisha e futi qëllimisht politikisht, një drejtësi  e kapur nga një forcë politike është më e rrezikshme është më e rezikshme se pushteti avancon.

Rakipi: Për këtë kapje ka ndihmaur edhe ambasadori i SHBA edhe përfaqësuesja e BE

Lubonja: E keni ngritur pse nuk është OSBE?

Halimi: Amabsadori ka ardhur vetë ka dorëzuar draftin dhe ka thënë se mbështet pikë për pikë 138 rekomandimet e Venecias nëse reforma në drejtësi  do të bëhet sipas standardeve që thotë komisioni sipas propozimeve që bëhet nga partnerët ndërkombëtar në Shqipëri do të ketë një drejtësi më të mirë, një ditë këto do bëhen, por duhet të ketë vullnet politik.

Nëse drafti i reformës në drejtësi do të bëhet sipas Venecias nesër drejtësia do të jetë më e mirë sec është kjo qe kemi sot. Nëse injorohen, se na duhet të kapim 30 veta do të bëhet më e keq.

Manjani:  Dua të jem më realist, e kam bindje profesionale dhe personale nuk besoj se me një numër të caktuar vitesh do të triumfojë shteti i së drejtës, të paktën  të bëjmë të mundur që të zbatohet ligji, kemi nevojë. Ligji është krjiar me të drjetën, por të pakën të vendosim kulturën e zbatimit të ligjit se duhet ta krijojmë këtë kulturë.

Komento