Të Paekspozuarit – “Dekriminalizimi, kujt i shërben ky ligj?”- 26/05/2016
27.05.2016 8:35
Përditesuar: 27/05/2016, 16:35

 “Një ligj që nuk i shërben askujt” ishte tema e emisionit “Të Paekspozuarit” për këtë të enjte, 26 maj 2016, në fokus të së cilit ishte ligji për dekriminalizimin. Gazetari, Ylli Rakipi, sëbashku me panelin e të ftuarve në studio rrahën mendimet lidhur me efektin e ligjit dhe shanset e tij për të nxjerrë jashtë politikës të inkriminuarit.

Të ftuar në studio

Oerd Bylykbashi, deputet i PD

Taulant Balla, deputet i PS

Andi Bushati, kryeredaktor i “Lapsi.al”

Mentor Nazarko, opinionist

DEKLARATAT KRYESORE

Bylykbashi: Dokumenti i Rroshit, është i pavërtetë

Bylykbashi: Një ligj të tillë nuk e ka askush në botë, më vinte turp kur e shkruaja këtë ligj

Bushati: Liderët politikë i kanë thirrur këta persona për banditizëm

Balla: Është e sigurt që ligji do ndikojë në listat e zgjedhjeve 2017

Bushati: Kjo kastë politike e ka humbur legjitimitetin

Bylykbashi: Do t’i pranojmë vendimet e prokurorisë për secilin individ të përfolur

Bushati: Asnjë nga tre palët nuk e do reformën në drejtësi

Bylykbashi: Dy tre ministra duhet të shkojnë pas hekurave

Nazarko: E quaj sukses miratimin e këtij ligji

Balla: Punonjësit e administratës, që nuk kanë plotësuar formularin, janë larguar nga puna

Nazarko: Kupola e korrupsionit po largon këta kriminelët e vegjël

Bushati: Këto profile na i ka servirur vullneti politik

Balla: Ky është sistemi më i keq zgjedhor që ekziston

Balla: 10 deputet socialistë do bëjnë kërkesë për një kryebashkiak të opozitës

Bushati: Përqindja e njerëzve të ndotur në politikë, më e lartë se në shoqëri

Bushati: Shoqëria është çliruar tashmë nga emrat e përfolur

Nazarko: Ligjit i janë munduar të shpëtojnë disa politikanë

Bylykbashi: Roli i denoncimit publik është themelor në këtë ligj

Bylykbashi: Formulari është një kurth për ata që vazhdojnë të mashtrojnë

Bylykbashi: Ligji do të frenojë kandidimet në 2017

Balla: Ky ligj nuk ka asnjë vlerë pa reformën në drejtësi

Balla: Edhe ju gazetarët duhet ti plotësoni këto formular

Balla: Rroshi dhe Bushi nuk kanë problem me ligjin e dekriminalizimit

Diskutimet në emision 

 Rakipi: “Ligji që nuk i shërben askujt” është titulli i raportit filmik që ne kemi përgatitur. Në fakt, është një ligj i ndërtuar me shumë mund dhe sakrifica. Megjithatë, duhet të nënvizojmë një gjë shumë të rëndësishme. Vullnetet politike e kanë ndërtuar botën ku ne jetojmë. Vullnetet e mira politike kanë bërë gjëra të jashtëzakonshme, kanë ndërtuar një botë të madhe dhe të mirë. Vullnetet e këqija, kanë shkatërruar botë. Pra, janë vullnetet politike ato që ndërtojnë gjithçka. Nëse nuk është vullneti për ta ndërtuar një botë të mirë, një shoqëri të mirë, një sistem të mirë e normal, në sistemin që ne jetojmë sot, do të thotë që të gjitha andrimet e mëtejshme, të gjitha pullat që mund ti bashkëngjisim kësaj bote, nuk është se kanë ndonjë vlerë të rëndësishme. Ligji për dekriminalizimin, që ka përfunduar dhe ka filluar të zbatohet, i bërë me shumë mund nga politika shqiptarë, nuk është se ka pasur ndonjë vullnet për tu bërë dhe për tu realizuar. Ne do ta shohim këtë në raportin tonë filmik, i cili zë fill në embrionin përse duhet të bëhet ky ligj dhe deri në ditët e sotme. Më pas, me dy deputetët, Taulant Balla i PS-së dhe Oerd Bylykbashi i PD-së, autorët e këtij ligji, do të bisedojmë. Në këtë debat, do të jenë edhe gazetarët e mirënjohur, Mentor Nazarko dhe Andi Bushati. Të ndjekim raportin filmik dhe të rikthehemi në studio.

*********

Rakipi: Në këtë mënyrë, në fund të materialit filmik, nënvizohej fakti që ky ligj duket sikur është ndërtuar në mënyrë të tillë që të pastrojë deputetët e inkriminuar dhe jo ti ekspozojë dhe ti dënojë ata. Të paktën, këtë përshtypje ka krijuar në një pjesë jo të vogël të publikut. Me dy deputetët që janë marrë me hartimin e këtij ligji, do të diskutoj këtë problem. Ky ligj, me të gjithë entuziazmin e madh, nuk do të sjellë gjë të rëndësishme, sipas nesh.

Balla: S’bie dakord me titullin e emisionit. Këto 25 vjet kemi bërë 10 mijë ligje, por unë besoj se ky është një ligj shumë i mirë. Sigurisht, ndaj mendimin se nëse dikush do ta çonte në Gjykatën Kushtetuese do të kishte probleme të karakterit të të drejtave për tu zgjedhur, apo për të zgjedhur, megjithatë është një ligj shumë i mirë sepse ka ngritur një strukturë transparence shumë të mirë. Ajo që na ka bërë dëm në të gjithë këto vite, edhe në sytë e publikut apo në sytë e ndërkombëtarëve, janë akuza pa teklif, njëra palë kundër tjetrës, të karakterit ti je kriminel, je dënuar, ke përdhunuar. Ndërkohë që ky ligj ka bërë transpartent kurrikulën personale të çdo personi që hyn në Parlament. Oerd, këtu kemi bërë një gabim në fakt, për transparencën për hetimet e prokurorisë. Kemi diskutuar bashkë dhe s’kemi rëndë dakord.

Mirë do të kishte qenë që edhe pjesën e hetimeve në Shqipëri, për çdo lloj vepre, për çdo çështje të hetuar, do të kishte qenë mirë për transparencën. Dua ta them që në fillim, që ky ligj ka një efekt në transparencë. Ky ligj do të ektë efekte. Ju jeni kujtuar shumë shpejt të bëni konkluzione vetëm në fazën e verifikimeve. Kjo është faza më pak e rëndësishme. Faza me e rëndësishme është prej sot, kur palët e interesuara, dhe doja të citoja nga ligji se kush ka të drejtë që të bëjë për një deputet, për një ministër apo të zgjedhur vendor, një referim në prokurori. Nëse deputetët e PD-së duan për një deputet të të caktuar PS-së, duan të bëjnë një verifikim, kjo mund të bëhet.

 

Rakipi: Pse asnjërit prej jush nuk iu dridh qerpiku, majtas apo djathtas, kur Ambasadori i SHBA-së, z.Donald Lu, bërtiste; “që largoni kriminelët!” dhe ju nuk bëtë asnjë gjë.

Balla: E para, ne këtu jemi për të diskutuar një ligj, që është bërë në dhjetor dhe formulari u bë në shkurt. Edhe personat që ju iu referuat, unë do të doja që në këtë aspekt, ne nuk duam të ndikojmë në pjesën e hetimeve. Të hetohen çdo lloj akuze apo supozimi për çdo person. Të hetohen të gjithë, pse nuk i plotësoni edhe ju këto formularët? Ju të medias!

Rakipi: Ne kemi kode të tjera.

Bushati: Unë jam dakord që pa dekriminalizim të medieve s’ka dekriminalizim të politikës.

Balla: ne nuk bëjmë dot ligj për ju, sepse do të ishte shumë gabim. Ju mund ta bëni me vetë iniciativë. Kemi një rast të ngjashëm, kryetari i PD-së se ka plotësuar formularin, pasi sipas tij, se kap ligji. Ai ta plotësojë dhe ta nxjerrë në uebsajtin e PD-së, është një gjë e mirë edhe kjo. Unë nuk do të doja që të hyja sot në interpretim që lidhet me rregullat që ka vendosur ky ligj për persona të caktuar. Unë personalisht i kam shfletuar dokumentacionin e kandidatëve tanë, atë të Kavajës dhe Krujës dhe ju them me bindje se Bushi dhe Rroshi s’kanë probleme me këtë ligj. S’ka probleme të karakterit të moskandidimit, megjithatë për të dyja rastet, institucioni që e ngarkon ligji, le të bëjë gjithë verifikimin. Ka një gjë, që prej ditës që miratuam këtë ligj, politika duhet të heqë dorë nga këto lloj akuzash. Zotërinj, ky ligj s’ka asnjë vlerë nëse nuk bëhet reforma në drejtësi. Është e rëndësishme që krime të pandëshkuara të mos lejojnë politikanë të caktuar të hyjnë në Parlament. Nëse s’do të hetohen korrupsioni, vrasjet, 21 janari, Gërdeci, etj.

Rakipi: Ju thatë zoti Balla që dy kryetarët e nderuar të Kavajës dhe Krujës.

Balla: I ka votuar populli.

Rakipi: Edhe Musolinin dhe Enver Hoxhën populli e votonte, madje 99.9 përqind. Nëse do të flasim për votime të këtij lloji, këtu mbaron biseda. Këtë popull, mund ta çosh te kutia e votimit si të duash.

Balla: Sipas jush, fajin e ka populli.

Rakipi: Të gjithë ne që jemi ulur këtu, si edhe ju, kemi probleme të rëndësishme, ndryshe s’do të bënim ligje të tilla që se ka asnjë shtet në botë. Po të marr një fragment të ligjit. Elvis Rroshi ka shkelur nenin 278 të Kodit Penal, që bën fjalë për armëmbajtje pa leje. Më pas, ky nen ka ndryshuar katër herë, i fundit në vitin 2015. Cili ligj e kap Elvis Rroshin, po e kapi, ai i vitit 1998 apo ky i tanishmi?

Bylykbashi: Që ligji që i vlen shqiptarëve, kjo ska asnjë diskutim. Shumë vetë ndalen tek efekti frenues në vitin 2017 e më tutje dhe unë besoj se do e kenë akoma më të qartë, edhe ata që s’u kanë ardhur akoma mëndtë do ta tentojnë përsëri, por më keq do ta pësojë. Por ajo që ne besojmë se do të japë efekte goxha, janë ata të zgjedhur. Ne kemi rreth 24 mijë vetëdeklarime që kanë plotësuar formularët.

Rakipi: Zoti Balla, në dijeninë time dhe të kolegëve, kemi vetëm raste të deputetëve të eksploduar. Deri më sot, megjithëse procesi ka dy vjet, dhe ne kemi vetëm ata që kanë shpërthyer brenda Parlamentit.

Bylykbashi: ne kemi 24 mijë formularë, shumica e tyre kanë qenë të përgjegjshëm. E para është treguar se ligji funksionon. Nëse ju mendoni që kriminelët do të plotësonin këto formularë me të gjitha zullumet, do të binim ndesh me bazën e jurisprudencës. Mos prisni ta plotësojnë deputetët kriminelë, apo kryetarë bashkiakë të thoshin që kam kryer krime. Ne u kemi vënë mundësinë këtyre dhe u themi që plotësojeni si duhet. Nëse e plotësojnë gabim, do akuzohen për falsifikim dokumentesh. Ky formular është një kurth për të gjithë këta tipa. Është për të gjithë ata që mendojnë se mashtrojnë. Në SHBA ka këtë formë, ne kemi vendosur modelin e tyre, gjurmët e gishtave kishin ata dhe gjurmët e gishtave kemi edhe ne. Ne na vinë emra tani për këta persona. Nuk prisja që kryetari i Bashkisë së Kavajës ta plotësonte, përveç me ato gjëra që i dinë të gjithë siç është ndryshimi i emrit, me gjërat e tjera. Z. Rroshi ka vënë vetëm ato gjëra që mendon se janë të dukshme dhe mendon që do t’ia hedhë pa lagur. Ka thënë se para vitit 2002, është proceduar nga gjykata e Mynihut, por nuk mban mend përse akuzohej. Në mënyrë shumë interesante, për të njëjtën gjë thotë se është dëbuar nga Gjermania, po kështu i proceduar në Mynih, si kujtohet asnjë gjë. Ligji parashikon se duhet të deklarohen dëbimet që kanë lidhje me kryerjen e një krimi. Gjykatat dëbojnë personat që kanë kryer një krim, dëbimet e tjera janë akte administrative, ke shkelur vizën, ke hyrë në mënyrë ilegale.

Rakipi: Çfarë masa ka ligji për personat që harrojnë?

Bylykbashi: Me deklarimet e mëparshme në facebook në fillim, ai thoshte se unë i kam deklaruar në mënyrë të falsifikuar dhe më pas të merrte dokumente.

Balla: Nuk është falsifikim.

Bylykbashi: Ky është dokumenti (e tregon me dokument) që Elvis Rroshi pretendon tu mbushë mendjen shqiptarëve se i ka ardhur nga Gjermania pa asnjë shënim. Elvis Rroshit nuk i vjen gjë sepse kërkesën e ka bërë si Elvin Ervin Rroshi. Dhe nuk ka land gjerman, që të gjejë Elvis Ervin Rroshi. Po ta pyeste Elvis Rroshi, ndoshta do të kishim një përgjigje. I ka vënë të dyja emrat dhe nuk ka gjerman që i gjen këtë informacion, sepse edhe te gjendja civile shqiptare nuk e gjen dot këtë. Dhe vjen na e sjell këtë dhe thotë se është i pastër.

Rakipi: Qënka interesante.

Balla: Në këtë dokument gjerman, është emri, emrat. A e thamë që ka qenë para vitit 2002. E ke gabim. Mjafton që të kishte dalë, Elvis Rroshi, ai është autoritet gjerman, që s’ka verifikuar njeri vetëm Elvis Ervin Rroshi, sepse sështë emri i babait.

Rakipi: Në gjermani ky ka pasur emrin Ervin, përse kërkon të dhëna për Elvisin?

Balla: Ky formulari gjerman, është një formular i cili kërkon të dhëna me një emër apo me disa emra.

Bylykbashi: Partnerët ndërkombëtarë thonë të dhëna për një vend tjetër, por do të vinë me radhë dhe do të sqarohen. Prandaj kemi zgjedhur punën e shenjave të gishtave.

Balla: Ne kemi bërë ligjin, hetimin se kemi bërë ne të dy. Ky është dokument zyrtar gjerman.

Rakipi: Unë them që më mirë se z.Rroshi nuk e shpjegon askush.

Balla: Ti e ke akuzuar për emrin Ervin dhe Elvis dhe ky person ka shkuar dhe e ka marrë për të dy emrat. Ky formulari është për transparencë për publikun.

Bylykbashi: Kjo është histori është hi syve.

Rakipi: Unë bëra një pyetje të drejtpërdrejtë dhe nuk mora përgjigje. Në Gjermani është kërkuar me emrin Ervin dhe këtu është kërkuar me emrin Elvis. Kjo është e çuditshme për mus si gazetar.

Bylykbashi: Ky formulari këtu i ka të dhënat e mjaftueshme që të fillojë procesi i verifikimit. Pyetja ime është, KQZ-ja ka dërguar kërkesën sipas ligjit në prokurori? Ligji dhe vendimi i Parlamentit, që mori një set tjetër negociatash, institucionet përgjegjëse kur konstatojnë indice e çon drejtpërdrejt, s’ka nevojë për kërkesë. Vendimi i Parlamentit, i jep të drejtë prokurorisë të shkojë dhe të marrë informacione për Ervin, Elvis Rroshin dhe t’ia japë gjermanisë.

Balla: 14 deputetë të Parlamentit ruajnë të drejtën për të kërkuar verifikime.

Bylykbashi: Këto formularë, përveç transparencës, ky është mekanizëm i menduar që kur është hartuar ligji, që gjithkush ti marrë dhe të bëjë verifikimet e duhura. Kemi një element tjetër, cili paragraf i Kodit Penal. Ska të bëjë me paragrafin, por me numrin e veprës. Zotëria do të ndalohej përjetë, se armëmbajtjen pa leje do e konsideroja si krim të rëndë. Edhe ministri i Brendshëm thotë se kush mban armë në publik, dënimi do të jetë maksimal. Këtu çështja është e ke apo se ke armën pa leje.

Balla: Mos ti hyjmë formularëve, pasi edhe deputeti Arben Ristani preket nga ky ligj.

Bylykbashi: Në formular në vumë edhe pyetjen kush është dënuar me burg, sepse armëmbajtja pa leje është krim i rëndë. Tani ën vitin 2000, Kodi Penal parashikonte përveç burgut, edhe gjobës. Ja si ndodh, sipas vendimit të Gjykatës, ky zotëria një ditë të diele, del me një shokun e tij në një lavash. Aty gjen një kundërshtarin e vet dhe fillon përleshja. Në përleshje e sipër, nxjerr pistoletën në publik, qëllon dhe plagos një person. Akuzohej për armëmbajtje pa leje dhe plagosje dhe në fund gjykata e ka dënuar me gjobë, me arsyetimin se është familja e mirë punëtore dhe një individ i mirë në shoqëri. Kur ne kërkuam në amendamentin “Prenga” që të hiqej fjala burgim, një nga kundërshtimet kryesore ka qenë pikërisht për këtë. Sepse heqja e fjalës me burgim, këtë zotërinë e ndalonte përjetë.

Nazarko: Ky ligj pati efekte të mëdha, pasi është një proces me disa faza. Faza e ndërgjegjësimit publik e bërë nga opozita ishte e dobishme. Kur shkojmë te ligji, me siguri është një lloj rrjete, siç e tha Oerdi, që si ka të çarat të njëllojta, në ato të mëdha kalojnë politikanë të rëndësishme. Është një rrjetë që po i shpëtojnë politikanë të rëndësishëm. Duke dëgjuar deputetët, kam nga një vërejtje për të dy. Taulanti thotë, mbase ky proces po vihet në lëvizje, atëherë do të marrin fund ato akuzat që bëhen në Parlament. Që sot ju patë se çfarë ndodhi. Pra ky proces s’ka për të marrë fund. Kjo më kujton një nga momentet kur diskutohej çështja “Hajdari”, dhe ishte diskutimi mes kryeprokurorit dhe presidentit të kohës. Kryeprokurori donte ta merrte Berishën, sepse ai nuk pranonte të dilte dëshmitar, ta merrte forcërisht. Dhe Presidenti tha përse do ta marrësh forcërisht. Kryeprokurori i thotë se ai më akuzon përditë mua si vrasës etj, edhe pastaj i tha Presidenti. Po vajti në gjykatë, i thotë prokurori, do të ketë detyrime dhe duhet të thotë të vërtetën. Po mirë i thotë Presidenti, ti je i sigurt që pasi të dalë nga gjykata do vejë të thojë të kudnërtën e asaj që tha në gjykatë. Kjo është e kundërta e asaj që the mendoj, shpresoj. Së dyti, ka një moment, duke iu referuar Oerdit. Ti je jurist, ky është një ligj që sigurisht ka marrë modele perëndimore, sigurisht rrjeta është e hapur dhe dalin peshq të mëdhenj. Në momentin që nuk vihet në të njëjtën pozitë që ata që janë hetuar nga autoritetet shqiptare me ata të huajt, këtu krijohet ideja e një lloj preferencialiteti. Unë ju ftoj që mos ta tradhtoni frymën e ligjit. Fryma e ligjit është institucionalizimi, marrja fund e kësaj logores që bëhet në Parlament, që bëhet nga forume partiake, ku akuzohen penalisht politikanë, të zgjedhur. Ju jeni jurist, ju thoni se ne po na vinë denoncime, duhet të jeni institucional.

Bylykbashi: Ligji parashikon që edhe 500 shtetas mund të bëjnë kërkesën, përveç politikanëve. Kërkesa mund të bëhet edhe pa prova. Mungesa e provave nuk ndalon fillimin e verifikimit. Do të thotë që roli i denoncimit publik është themelor.

Nazarko: Ju në pikëpamje propagandistike jeni efiçent, por në përgjithësi mundohen të përdorni gënjeshtra afatshkurta. Opozita. Ai (Elvis Rroshi) me siguri ka përdorur artificë, po këtu te letra e tij thuhet emri, emrat.

Bylykbashi: Sa mirë e mbante mënd që e ka bërë para vitit 2002.

Rakipi: Dikush më shkruan, është jurist, që në Gjermani, nëse kalon 10 vjet nga kryerja e një vepre penale, ajo parashkruhet.

Nazarko: Fjala e fundit, për dëbimin. Mund të dëbohesh si klandestin.

Rakipi: Zoti Bushati.

Bushati: A ia vlen ky ligj apo s’ia vlen? S’jam aq skeptik as ju, sepse duke parë të dy shinat e këtij ligji, nga njëra anë është ligji nga ana juridike dhe nga ana tjetër procesi. Për mua është e rëndësishme procesi në një pikë, nëse do e kthenim filmin dy vite pas, të gjithë do kujtojmë , të gjithë këto emra nuk kishte media, asnjë njeri që ti përmendte në publik. Sa u bë fabul shumë interesantja, që ajo deputetja e PS-së dhe thoshte hë për kë e ke? Nëse kthehemi dy vjet më pas ne kuptojmë që shumë nga këta emra, mund të vazhdojnë të jenë kryetarë Bashkie, por këta kanë marrë një vulë në publik për profilin e tyre me të cilin kanë konkurruar në politikë. Nga pikëpamja jo ligjore, por sociale, kjo është arritje e madhe. Gjë e dytë që kam unë, është se nuk mund të gjykojmë sot se çfarë vendimi do merret, nëse do e lërë postin apo jo Elvis Rroshi. Ne sot kemi të drejtë të ngremë pyetje. Ju edhe çdo qytetar, një kamarier, një taksist, ore mes 100 vetëve ju ka ndodhur që kanë mik ta kenë për vrasje, apo trafikanti për prostitucion. Shoqëria shqiptare ka këtë përqindje rrethi siç na del në Parlament. Këtu na del një përqindje shumë e ndotur, pra në Parlament. Këtu jemi te vullneti politik.

Kjo është një gjë që vërtet kemi të bëjmë me një arritje. Çlirimi i shoqërisë nga emra që ishin tabu vetëm për tu përmendur. Strazimiri pati frikë ta thotë emrin nga frika dhe hëngri dru në Parlament.

Rakipi: Nëse do kalojmë shumë kohë në këtë mënyrë, dy vjet me këtë, dy me atë, kaq është jeta e njeriut. Nëse kandidati thotë nuk e mbaj mend, çfarë ndodh?

Balla: E rëndësishme është çfarë thotë ligji. E rëndësishme është Prokurori që do të hetojë çështjen. Nëse organi ku depozitojmë organet ku i dorëzojmë, KQZ, ku verën se janë të paplota, ia dërgon brenda 5 ditëve Prokurorisë. Prokuroria brenda 30 ditëve merr një vendim. Do të thirret personi dhe jep deklarime.

Rakipi: Zotërinj deputetë. Deklarimet e paplota ju japin mundësi deputetëve që të vijojnë më tej në vendet ku janë.

Balla: Që në momentin që ka plotësuar formularin e vetëdeklarimit, i zgjedhuri apo i emëruari, është subjekt i ligjit, ka si detyrim që nëse bën deklarime të rremë bën falsifikim dokumentesh dhe dënohet. Nëse pasqyrimi i të dhënave në mënyrë të pavërtetë, apo të pasakta, sjell s’kualifikim të menjëhershëm.

Bushati: Këtë refren e kemi dëgjuar prej 20 vitesh, që ta caktojë drejtësia apo ligji. Gjen ndonjë shqiptar që se mban mend pse ka qenë në burg?

Balla: Shumë shqiptarë, për pamundësi të gjykatave në Gjermani në vitin 2000, s’ka pasur avokatë shqiptarë. Ka qenë në Gjermani zotëria, ka edhe kryetarë të PD-së të një kryetari të PD-së. Rasti në fjalë është ndaluar në Gjermani, zotëria flet gjuhën shqipe, nuk flet asnjë gjuhë tjetër.

Bylykbashi: Shteti gjerman ta jep këtë të drejtë. Është shtet i së drejtës.

Balla: Ka qëndruar disa herë dhe më pas është dëbuar, është dëbuar siç janë dëbuar shumë qytetarë në Gjermani.

Bushati: Se pranoj logjikën tuaj, apo hipotezën. Si teori ekziston. Ky profil njeriu që sapo përshkruat, ka shqiptarë që s’kanë bërë shkollë, ky profil më pas na del kryetar Bashkie i partisë kryesore, më pas u intelektualizua.

Balla: Unë sjell argument gjuhën. Mund të thotë se mbaj mend.

Nazarko: Tani makina administrative, juridike, pushtetet, apo mediatiket, mos hyni në grackën të dhënit certifikata morale. Do fillojë ky tani që përmend ata të PD-së.

Bylykbashi: Në 2007 dhe 2008 kam qenë pjesë e negocimeve të ndryshimit të sistemit zgjedhor, për listat e mbyllura, kryetarët do të mbanin përgjegjësi për firmën e tyre. Diligjencën do ta bënin vetë.

Nazarko: Fol me vetëdije institucionale. Berisha duhet të mbajë përgjegjësi për të tijat.

Bylykbashi: Në 2009 Rama iu përmbajt premtimit. Në 2013 zgjodhi këta kandidatë. Rama tha se mora certifikatën dhe më doli e bardhë.

Rakipi: Kam një fluks të madh mesazhesh që më vijë. Të gjitha janë me një temë; I thuaj Taulantit, që kur bën një krim në Gjermani, të japin një letër.

Balla: Zotëria në formular nuk më rezulton se ka pasur proves gjyqësor.

Bylykbashi: Ligji nuk flet për prova, por për indicje. Kërkesën mund ta bësh pa asnjë provë dhe indicje. Nëse provohet se ka qenë i qëllimshëm, ka gjobë. Partnerët na thonë se në Zvicër është dënuar për drogë. Të mbarojë kjo fazë. “S’keni parë gjë akoma”, është një shprehje që gjen vend. Unë kam të dhëna për një person që është Drejtor policie, flitet për katër apo pesë zyrtarë të rerë.

Rakipi: Kush janë ata emra? Nëse nuk i thoni dot ju, kush mund ti thotë?

Bylykbashi: Kam dokumente, me disa të dhëna të denoncuara në uebsajtin e PD-së.

Rakipi: Ky është i vetmi vend në botë që politika thotë se mezi pres që ligji të hyjë në fuqi. Në filma kam parë që Pablo Eskobar guxoi dhe shkoi tre muaj në Parlament dhe më pas iku dhe tha se “më falni se ky nuk është vendi im”.

Balla: Problemi ka të bëjë, jo me partitë e mëdha, pasi ky është sistemi më i keq zgjedhor. Këtë gjë ia kam thënë këtë edhe kryetarit. Arsyeja është e thjeshtë, nuk është problemi i partive të mëdha, por i partive të vogla, me 3 apo 4 mijë vota, që mund të hyjnë në Parlament. Garant duhet të jemi ne partitë e mëdha. Ligji do na bëjë një gjë të rëndësishme, para se personat të kandidojnë, duhet të plotësojnë këtë formular. Palët kundërshtare do ti kenë flamur për transparencën. Do të thonë filani ka pasur këtë apo atë gjë. Edhe pasi të jenë zgjedhur, nëse vërtetohen akuza, do ta humbësh.

Rakipi: Cili vend në botë e ka këtë ligj?

Bylykbashi: Nëse s’do të ndryshonim Kushtetutën, s’do e miratonim këtë ligj.

Balla: Më ka bërë përshtypje, po ta krahasosh me deklarimin e pasurive, që shumë vetë e shkelin afatin. Për këtë ligj, të pakën në Policinë e Shtetit, janë vetëm 8 subjekte që se deklaruan në afat. Për të gjithë këta që se kanë deklaruar, për dy arsye shëndetësore, kurim jashtë vendit. 8 vetë në 9 mijë vetë.

Rakipi: A kishim më parë një ligj që i pengonte këta persona me rekorde kriminale të hynin në politikë?

Bylykbashi: Ne kishim dispozita kushtetuese dhe ligjore që ndalonin persona të dënuar të merrnin funksione deri numërues i votave. Kodi Zgjedhor nuk kishte asnjë kufizim. Nuk ka ligj që mundet të përballë vullnetin politik të Parlamentit. Ky llum nuk kishte mundësi që ajo që kishim ne ta largonim.

Balla: Erdhëm në një pikë që na duhej ky ligj për shkak të akuzave politike. Ne kemi një dokument që quhet dëshmia e penalitetit. Është dokumenti më kot sot për sot. S’ka asnjë vlerë. Ka një afat 5 vjeçar, ndërkohë që modelet që kemi konstatuar është ai gjerman, që prej moshës 14 vjeç ruan në dosjen elektronike të gjitha kundravajtjet ligjore. Dëshminë e penalitetit duhet ta ndryshojmë si koncept.

Rakipi: Më kritikuat titullin e emisionit, “Ligji që si shërben askujt”. Më lejoni të pyes kolegët e mi, kush i futi këta njerëz në Parlament? A kanë përgjegjësi këta njerëz?

Bushati: Dëgjova para tre ditësh PD që dilte dhe thoshte koncesionet që sot po jep sot Rama do ti anulojmë. Mu kujtua, para katër vjetësh shqiptarët kanë dëgjuar Edi Ramën që thoshte të njëjtën gjë. Berisha para 2005 thoshte të njëjtën gjë për Taçin. Ka ligj dhe ka vullnet politik. Si për koncesionet apo kriminelët, nesër do të gjejnë një njeri që do i shpëtojë këtij formulari. Por do të jetë ai profili që duhet për t’ia shërbyer qytetarëve me këtë sistem që kemi. Ne mund të shpëtojmë nga disa njerëz që mund të kenë pasur të shkuar kriminale. Vullneti politik që na serviri, këto profile nuk preken.

Bylykbashi: Ky ligj është shumë i ashpër. Për rastin e kreut të Bashkisë së Krujës, ka një emër tjetër që është dënuar në Itali.

Nazarko: Si i lejon vetes të hysh në garë, kush denoncon më shumë. Je jurist dhe lëri të funksionojë Prokuroria.

Bushati: Për mua të dyja palët e meritojnë baltën.

Balla: Ky ligj është për të hequr baltën. Ai i Krujës ka thënë nëse ka një dënim, unë jap dorëheqjen.

Bylykbashi: Media italiane shkruan se Artur Bushi, bën pjesë në një bandë të vërtetë.

Rakipi: Po kryetarët e partive që zgjodhën këta kandidatë për deputetë apo për kryetar bashkie, a mbajnë përgjegjësi?

Balla: Në PS thuhet se Kryesia miraton listën e kandidatëve për deputetë apo kryetarë Bashkiakë. Është një organ kolegjial. Në Kryesi janë drejtuesit politikë.

Rakipi: Këto i bëjnë katër emra, Sali Berisha me Lulzim Bashën, Edi Rama dhe Ilir Meta.

Nazarko: Jam pak radikal. Nëse ka individë në të dyja krahët me rekorde kriminale, kanë hyrë në listat e partive, ata janë biznesmenë, kryetarë të skuadrave të futbollit, nga ai realitet i kanë shpëtuar veprimtarisë të Prokurorisë dhe janë njerëzit të blejnë konsensus popullor.

Bushati: Ti po thua që shqiptarët duan profilin e kriminelit.

Nazarko: Unë them që biznesi është i kriminalizuar, ai është njeriu që fiton konsensus, është problemi te gjykata, te prokuroria, te shoqëria civile. Lulzim Basha dhe Sali Berisha kur ka kandiduar secilin prej atyre, do ti referohej qytetarit dixhital apo dëshmive të penalitetit. Problemi është te gjykatat, te prokuroria.

Bylykbashi: Është Edi Rama i pari në këtë histori.

Nazarko: Nëse personat arrijnë të depërtojnë, ata janë shndërruar në forcë në qytetet e mëdha.

Bylykbashi: Ma shpjegon listën e Lezhës, Arben Ndokës, etj.

Bushati: Jam komplet kundra Mentorit. Kjo është më keq se çka bërë Berisha dhe Rama bashkë.

Nazarko: Janë kriminalizuar gjithçka. Pronarë mediash, etj.

Bushati: Kur ti deshe të shfuqizojë nenin 60, se bëjmë dot pa ndihmën tuaj.

Nazarko: Unë them që burimi është kriminalizimi i shoqërisë.

Bushati: Këto që më thua ti, edhe Presidenti i futbollit atje dhe këta janë në lidhje me politikën. Se bën dot media nëse s’ka mbështetje politike. Kur e njohim mjedisin, ti Mentor, në auditorin tënd, asnjërin prej këtyre se qasje. Në median që bëj, unë si qasja këta. Nëse një gjë që se pranoja, unë këtë t’ia fal Edi Ramës dhe Sali Berishës.

Nazarko: Unë them që duhet një operacion radikal. Tani është koha e reformës në drejtësi.

Bushati: Reformën se kalojnë dot këta. Se do as Berisha dhe as Rama.

Bylykbashi: Unë them hajdeni dhe ulemi dhe ta mbyllim.

Rakipi: Përse duhet e gjithë kjo. Pse duhet të merremi dy vjet me këtë proces, kur këtë duhet ta vendosin vetëm katër njerëz.

Balla: Forca dëshirore ka rënë.

Rakipi: Nëse kemi vullnet të mbrapsht, ne duhet gjithmonë të bëjmë ligje.

Bylykbashi: Për të mbyllur këtë argument, ne kemi bërë amendamente kushtetuese. Italia e ka bërë ligjin. Ky ligj është alla shqiptar.

Rakipi: Kryebashkiaku i Poliçanit është dënuar tre herë me gati pesë vite. Si mund të kandidohet një person i tillë?

Balla: Se kam parë deklarimin. Si mora deklarimet. Edhe ky e ka në mungesë.

Rakipi: Pse është kandiduar?

Balla: Ka marrë një rezultat të paparë zgjedhor.

Rakipi: Diktaturat marrin rezultat 100 përqind zgjedhor.

Balla: Ai është një nga kryetarët më të mirë.

Nazarko: Ky ligj në fakt nëse ti dhe unë, e dimë që mes atyre ish-ministrave apo ministrave aktual, ka të korruptuar dhe si ka kapur ligji, kjo është një mundësi që këta ti largojnë. Mua më duken të zi të gjithë, ata që kanë vrarë në bulevard, apo ata që kanë trafikuar drogë.

Rakipi: Balla, paske pasur probleme me këtë kryetarin e Poliçanit?

Balla: Ka shkruar njëherë RD, po s’kam asnjë problem. Të dyja partitë.

Rakipi: Të dyja krahët e politikës mbrojnë krahët e politikës. Edhe ligji e reflekton një gjë të tillë dhe duket i pazbatueshëm. Cili është mendimi juaj?

Balla dhe Bylykbashi: Po se bërë deklaratën, akuzohesh për falsifikim.

Bushati: Ta marrim sikur që në çdo presje të vogël ikën nga politika. Unë them që është i pazbatueshëm, që ne shqiptarëve do ju servirim të tillë profile për të kandiduar. Elvis Rroshi nuk është aty se fatkeqësisht e kanë kapur njëherë në Gjermani para 20 vitesh. Është atje se megjithatë atë që përfaqëson, merr votat në Kavajë. Nëse pyet një socialist të Kavajës në vitin 1995 s’di asnjë gjë për të.

Balla: Në 2015 ai është votuar për çfarë ka bërë atje.

Bylykbashi: Ligji nuk merret me votat, nëse ke probleme ik.

Bushati: Ligjërisht, ndërtuesit e Ramës, mund të jenë në rregull, po ç’duan këta te një parti që duhet të mbrojë vlerat e së majtës. Politika e Edi Ramës është një pallat, një votë.

Bylykbashi: Kujdes me emrat se të bëjnë padi. Është kur një kastë politike humbet legjimitetin e vet, gjen një rrugë tjetër për të fituar vota.

Balla: Është akuzë e fortë kjo.

Rakipi: Z.Bushati dhe z.Nazarko, në shumë raste të publikuara pas zgjedhjeve lokale, jo vetëm politikanët por edhe qytetarët e dinin për këtë kastë, por politika i kandidoi dhe populli i votoi. Ndoshta ka ardhur koha që pas 25 vitesh përse ky popull bën kundra vetes këtë gjë.

Nazarko: Kjo është një shoqëri që ka qenë e pamësuar me demokraci, me kapitalizmin dhe ky sistem duhet prerë me thikë nga bashkëpunimi i dy palëve. Unë them i duhet dhënë, se çfarë bën fushata ndaj këtyre, që Prokuroria thotë se këta janë mësuar të akuzojnë njëri-tjetrin, Duhet të lënë të flasin institucionet, duhet krijuar gazetari investigative. Unë jam me përparimin relativ.

Rakipi: Po ikim siç po ikën tymi.

Nazarko: Kur erdhi PD-ja në pushtet, bëri goditje. Të njëjtën gjë bëri edhe Rama, filloi ta godasë statuskuonë, me afrimin e zgjedhjeve u tkurr.

Bushati: Beson te kjo përrallë?

Nazarko: Edhe Berisha bëri mirë.

Bushati: E la atje ku e mori.

Rakipi: Ne jemi një popull që s’ka frymë, nuk ngrihemi për protesta.

Bushati: S’jam dakord, në 1997 u ngrit, ky është problemi i sistemit. Rama tha te 15-katëshi që shkoni dhe merrni vota. Merr vota Putini, apo Erdogani, merr, por s’ka demokraci. Gjithë ajo që quhet superstrukturë e shoqërisë, me media, është një vazo e mbyllur që s’u ka lënë shqiptarëve alternative tjetër. Në zgjedhjet në Tiranë, dy javët e fundit, i vetmi kandidat i pavarur u zhduk nga ekranet televizive. Nuk është mjedisi që i jep mundësinë popullit që të shkojë në zgjedhje të lira dhe të ndershme.

Nazarko: Putini vazhdon fiton edhe për shkak se e ka rritur mirëqenien e Rusisë. Erdogani e zhvilloi Turqinë.

Rakipi: Si mund të hetohet në Shqipëri një person që ka mbështetje politike?

Bylykbashi: Nëse do ti bjerë celularit mos bëj këtë dhe as atë, do të jetë problem. Të gjitha institucionet që vareshin nga ekzekutivi, i çonin shkresa Kuvendit dhe i kërkonin interpretimin e ligjit.

Rakipi: Do ti pranoni vendimet që jep Prokuroria?

Balla: Patjetër.

Rakipi: Sipas ligjit, prokurorisë i duhen tre muaj. Por, nëse merren informacione me letërporosi, atëherë zgjatën pafundësisht.

Bylykbashi: Ligji thotë nëse një person është nën hetim dhe ky person bëhet subjekt i ligjit, për krime të rënda, atëherë largohet nga politika.

Balla: SHBA-ja, Australia, Kanadaja, të japin përgjigje në kohë.

Rakipi: Formularët e vetëdeklarimit në fakt janë tragjike dhe komike. Kemi persona me disa emra, një kryetar Bashkie me 4 emra, dikush nuk mban mend perse është dëbuar nga Gjermania, dikush tjetër në vend të amësise shkruan nënshtetësinë, etj. Ç’mendoni? A e meritojnë shqiptarët këtë poshtërim?

Bushati: Ligji nuk është i keq.

Balla: Po të shikoni ligjin, të gjithë personat që përpara se të kandidojnë duhet të plotësojnë formularin e vetëdekalrimit, ne duhet të ndryshojmë datën e dorëzimit të dokumentacionet në KQZ.

Bylykbashi: Një kriminel ka guximin e fsheh dhe nëse ka kriminelë që se dinë se çfarë kanë bërë dhe të gjithë e konsiderojnë si djalë i mirë, ky edhe mund të shpëtojë. Kryetarët e partive kanë të drejtën që pa filluar procesi i vetëdeklarimit, kandidatët duhet të firmosin një shkresë dhe kryetarët e çojnë në prokurori. Kreu i PD-së e bëri me një kandidat në zgjedhjet e fundit vendore. Më pas e hoqi nga lista. Në atë rast nuk kishte ligj. A mund të ketë ndonjë nga këto? Ndoshta po, po ne i heqim edhe nëse merr 200 mijë vota për këtë punë.

Balla: Efektet janë para dhe pas zgjedhore.

Bylykbashi: Unë kam dy emra deputetësh që janë subjekt i ligjit, që kanë dorëzuar fletë të bardhë dhe së shpejti do ti denoncojmë në organet përgjegjëse.

Rakipi: Zoti Bushati, ligji i dekriminalizimit konsiderohet një kauze e fituar e opozitës. Ju ç’mendoni?

Bushati: Efekti është i mirë dhe mund të quhet sukses.

Nazarko: Sukses i shoqërisë dhe i PD-së. Më pas duhet të spastrohet drejtësia, mediat etj. Jam plotësisht dakord me ato që thotë PD-ja.

Rakipi: Sinqerisht zotërinj deputetë, a mendoni se ky ligj i zgjidh problemet e inkriminimit në nivelet e larta në një vend?

Bylykbashi: Unë besoj që një nga prioritetet është reforma në drejtësi, po punojmë në të dyja krahët. Ne kemi nevojë që të kemi një segment të gjyqësorit dhe të prokurorisë të cilat të jenë me një kornizë të hekurt. Unë besoj që persona të cilët kryejnë korrupsion, të bëjnë burg. Ky ligj e ka 20 vite pasi e ke kryer këtë vepër, prekesh. Nëse do jemi në pushtet, do të ketë një banket për hetime ndaj Ministrave të sotëm. Tani do kishe dy Ministra që i ke pas hekurave. Unë vetë jam gati që afatin e parashkrimit të veprave të korrupsionit ta çojë shumë gjatë. Të zgjasim afatin edhe për veprat e vitit 1997.

Balla: Kjo s’ka vlerë nëse nuk bëhet reforma në drejtësi. Qytetarët i dinë se çfarë kanë bërë këta persona, nga 21 janari, Gërdeci, shitja e trojeve, nëse s’bëhet reforma, ligji do të bjerë. Partia e Oerdit këtë se bën dot.

Rakipi: Duket se të gjitha palët nuk e duan këtë reformë por ‘doçi në derë’ po i mbetet PD-së. Kush po e ndalon reformën në drejtësi?

Bushati: Asnjë nga tre palët se do reformën në drejtësi. LSI-ja s’ka lënë persona pa përdorur, që nga Braho, Manjani. Është e qartë që nuk e do. Neve opsione juridike hedhim gjithmonë, ne na është reduktuar zgjedhja, që se quaj më të mirën e mundshme.

Bylykbashi: Drafti i tyre nuk votohet. Të votohet drafti ynë dhe shihni se çfarë drejtësie do të bëhet.

Rakipi: Z.Bylykbashi, një mesazh i fundit që më vjen nga dikush: “Nuk ka faj populli dhe nuk janë kjo tufë të inkriminuarish ordinerë për të cilët ne folëm deri më sot”, – e ka fjalën ai që shkruan për fajtorët e gjendjes sonë në këto 25 vjet, dhe më pas vijon – “Fajtorët e vetëm janë klasa politike shqiptare që bën teatër prej 25 vitesh”.

Ky është edhe dyshimi që në fakt ne kishim. Nuk është qytetari dixhital që thotë Doktori. Unë javën e ardhshme, në të njëjtën tryezë, për të folur për të gjitha reformat do të kem kryetarin e Partisë Demokratike, z.Lulzim Basha. Reforma në drejtësi, është një ligj, sikurse ky për dekriminalizimin, me shumë rëndësi për vendin. Ne duhet të shohim të rregullohet drejtësia, që të dënojë ata që e kanë ndërtuar këtë drejtësi, ata që e kanë krijuar këtë drejtësi, pak e dyshimtë, pak e çuditshme. Përballë kryetarit të Opozitës, bashkë me mua, do të jenë edhe gazetarë të njohur kritikë, z.Bushati dhe z.Lubonja.

Balla: Jepi të plotësojë dhe këtë formularin e dekriminalizimit.

Rakipi: Patjetër që do t’ia jap.

Balla: Ta plotësojë se i vetmi nga politikanët që se ka plotësuar është Lulzimi.

Rakipi: Emisioni për mbrëmjen e sotme ishte pikërisht ky, ne besojmë që vullneti politik është ai që ndërton sistemet. Njerëz të shquar kanë bërë vepra të rëndësishme në të mirë të njerëzimit, por njerëz të tjerë e kanë shkatërruar këtë botë ku ne jetojmë.

Komento